Ezweni lokungezwani okukhulayo kwezwe, isayensi isalokhu iwulimi olulodwa lokuthuthukisa isenzo esihlangene samazwe ngamazwe. Lapho ukwethenjwa kwesayensi kufakwa engcupheni, amandla okusebenza kwenqubomgomo yomhlaba wonke ayancipha nakakhulu. Ukuxhumana kwenqubomgomo yezizwe ngezizwe kungasebenzisana kanjani ngempumelelo nesayensi ngezindlela ezithenjwa abantu?
Ukuze kwakhiwe ukwethembana, leli phepha liphakamisa isidingo sokuvuselela imodeli yesixhumi esibonakalayo senqubomgomo yesayensi, kucatshangelwa ubufakazi obunamandla obuvela eminyakeni eyi-15 edlule. Ihlola izinhlaka ezintsha zokubona ngeso lengqondo ukuthi ukuxhumana okunempilo kwenqubomgomo yesayensi kungase kubukeke kanjani nokuthi kungazibandakanya kanjani nezinkinga eziqhuba imiphakathi eyahlukene ukuthi isekele noma iphikise ukungenelela kwenqubomgomo yesayensi.
Yethulwa yi-ISC's think tank, i Isikhungo Sekusasa Lesayensi, ngokubambisana neUSihlalo We-Unitwin we-UNESCO Wezokuxhumana Kwesayensi Njengokuhle Komphakathi, umbiko uthatha indlela ehlelekile odabeni lokwethenjwa kwesayensi, kuyilapho futhi unikeza isethi esebenzayo yemibuzo kanye nohlaka ababambiqhaza ababalulekile kusixhumanisi senqubomgomo nesayensi abangalusebenzisa ukuze babone izidingo zesistimu zomhlaba wonke, zesifunda, noma zendawo.
Umbiko uwumphumela wephrojekthi yoMkhandlu, Inani Lomphakathi Lesayensi, njengengxenye Yohlelo Lwalo Lokusebenza luka-2021-2024.
Buka futhi: Ukurekhodwa kwengxoxo yephaneli eSithangamini Sobuntatheli Besayensi I-Reframing Trust in Science: Yiziphi Izifundo Zobuntatheli Besayensi?