Isu, ukuhlela kanye nokubuyekeza
Isu Lezinga Eliphezulu lichaza izinjongo zamasu kanye nezifiso zoMkhandlu Wesayensi Wamazwe Ngamazwe.
Isifinyezo esiphezulu
Ukuhlanganiswa kwe-International Council for Science (ICSU) kanye ne-International Social Science Council (ISSC) kwakha inhlangano entsha - the Umkhandlu Wezesayensi Wamazwe Omhlaba - ukuthuthukisa ubuhlakani, ukuqina kanye nokufaneleka kwesayensi emhlabeni wonke. Idala izwi lesayensi elihlangene, elinomhlaba wonke, elinamandla kuzo zonke izifunda zomhlaba nokumeleleka kuyo yonke imvelo (okuhlanganisa ngokomzimba, izibalo kanye nempilo) kanye nezenhlalo (kuhlanganise nesayensi yokuziphatha nezomnotho).
Ukubaluleka kokuqonda kwesayensi emphakathini akukaze kube kukhulu, njengoba isintu sibhekene nezinkinga zokuphila ngokuqhubekayo nangokulinganayo emhlabeni. UMkhandlu uzovikela ukubaluleka kwemvelo kanye namagugu ayo yonke isayensi ngesikhathi lapho sekulukhuni khona ukuthi izwi lesayensi lizwakale. Izoqinisa ukusebenzisana kwamazwe ngamazwe, kwezinhlanga ezahlukene futhi isekele ososayensi ukuze banikele ngezisombululo ezindabeni eziyinkimbinkimbi nezicindezelayo ezikhathaza umphakathi womhlaba. Izokweluleka abenzi bezinqumo kanye nabasebenzi mayelana nokusetshenziswa kwesayensi ekufezeni ama-ajenda anesifiso sokuvelela njenge-Sustainable Development Goals (SDGs) eyamukelwa abaholi bomhlaba ngo-2015. Futhi izokhuthaza ukusebenzelana komphakathi okuvulekile nesayensi.
Umbono woMkhandlu uwukuqhubekisela phambili isayensi njengenzuzo yomphakathi emhlabeni jikelele. Ulwazi lwesayensi, idatha kanye nobungcweti kufanele kufinyeleleke kuwo wonke umuntu futhi izinzuzo zako zabiwe emhlabeni wonke. Ukusebenza kwesayensi kufanele kubandakanye futhi kulingane, futhi emathubeni emfundo yesayensi nokuthuthukiswa kwamandla.
Umgomo uwukusebenza njengezwi lesayensi yomhlaba wonke. Lelo zwi kumele libe namandla futhi lithembeke ku:
Izimiso ezibalulekile okufanele zigcinwe emsebenzini woMkhandlu, ukuphatha kanye nokusebenzisana kuzoba:
UMkhandlu uzowufeza umgomo wawo ngokuhlanganisa ubungcweti besayensi nezinsiza ezidingekayo ukuze unikeze ubuholi ekusunguleni, ekufukameni nasekuxhumaniseni izinyathelo zamazwe ngamazwe mayelana nezindaba ezibalulekile emphakathini wesayensi nomphakathi. Izoqondisa izwi layo ngaphandle ezindabeni ezibalulekile zomphakathi, nangaphakathi, ezindabeni ezisekela izimpendulo zesayensi ezisebenzayo, ikakhulukazi lapho kudingeka khona ulwazi olusha, amakhono, izinsiza noma izindlela zokusebenza.
Ekwakheni ama-ajenda okusebenza okubalulekile, uMkhandlu uzosebenzisa ngokugcwele izinsiza zamalungu enhlangano futhi unikeze ukuguquguquka kokuklama nokusebenzisa amaphrojekthi nemikhankaso eqanjiwe, efika ngesikhathi futhi enomthelela. Imisebenzi yayo izokwethulwa ngokubambisana namalungu ayo kanye nabalingani ababalulekile.
Ubuholi bososayensi abanombono, isipiliyoni esiqashelwayo kanye nempumelelo emangalisayo kuzoba semqoka kakhulu ekuqinisekiseni ukuba semthethweni koMkhandlu, ukwethembeka kanye namandla okuhlanganisa. Bazodinga ukuqinisekisa ukuthi uMkhandlu ugxilisa imizamo yawo ohlelweni olukhethwe ngokucophelela nolukholisayo lwezinto eziza kuqala kanye namaphrojekthi abhekana nezindaba ezibalulekile emhlabeni jikelele zesayensi nomphakathi. Ukulethwa okuyimpumelelo kuleyo ajenda kuzodinga ubambiswano olusebenzayo, okuvumela uMkhandlu ukuthi usebenze njengendawo eyinhloko yenethiwekhi exhunywe emhlabeni wonke yabahlanganyeli abanethonya nabathenjwayo.
Ubulungu boMkhandlu obuyingqayizivele bunikeza isisekelo esibalulekile somsebenzi wenhlangano. Ukuxoxisana ngokuzibophezela kwamalungu kuzoba yisona sinyathelo esibalulekile sempumelelo yoMkhandlu. Bazozuza emathubeni omhlaba okuqhubekisela phambili ezabo izinto eziza kuqala kanye nezithakaselayo, okuhlanganisa ukuhlanganyela ezingxoxweni ezibalulekile zamazwe ngamazwe zesayensi nemisebenzi, kanye nokuxhumana namanethiwekhi omhlaba anamandla.
Ukubonakala nakho kuzoba ukhiye. Ukuxhumana okuphoqelekile nokukhaliphile kanye nokufinyelela kuzokweseka ukuqashelwa koMkhandlu njengezwi elinomthelela emhlabeni jikelele. Isithunzi nomthelela wayo nakho kuzoncika emandleni nasemandleni endlunkulu enezinsizakusebenza ezinhle.
1. Isingeniso
Ngo-Okthoba 2017, emhlanganweni owawuse-Taipei, amalungu oMkhandlu Wamazwe Ngamazwe Wesayensi (ICSU) kanye noMkhandlu Wesayensi Yezenhlalakahle Yamazwe Ngamazwe (ISSC) avuma ukuhlanganisa futhi athole uMkhandlu Wesayensi Yezizwe Zonke. Yasungulwa ngo-1931 nango-1952 ngokulandelana, yomibili le Mikhandlu yenze umnikelo omkhulu kwisayensi yamazwe ngamazwe phakathi nokuphila kwayo. Isinqumo sokuhlanganisa sihambisana nentuthuko kwezesayensi emashumini eminyaka adlule. Kulandela iminyaka eminingi yokwandisa ukusebenzisana phakathi kwale Mikhandlu yomibili, futhi kusabela esifisweni esabiwe sokukhulisa umthelela wezibopho zabo zesikhathi eside zokusebenza "ukuze kuzuze umphakathi" (ICSU) kanye "nokusiza ukuxazulula izinkinga zomhlaba" (ISSC ). Ukuhlanganiswa kuhloselwe ukwakha isisekelo esiqinile sokuthuthukisa isayensi kuzo zonke izifundo nakuzo zonke izingxenye zomhlaba, kanye nokuvikela indima ebalulekile yoMkhandlu ekulolongeni ikusasa lomuntu emhlabeni. Inhlangano entsha izothola amandla ebulungwini bayo obuyingqayizivele, obuhlanganisa izinyunyana zesayensi nezinhlangano, izikhungo zemfundo ephakeme kanye nemikhandlu yocwaningo.
Lo mbhalo ubeka isitatimende esibalulekile senhloso kanye nohlaka olusezingeni eliphezulu lokuqondisa intuthuko ebambekayo yoMkhandlu omusha esikhathini esizayo. Iveza umbono, umgomo kanye nesethi yamagugu asemqoka enhlangano, ikhombisa ukuthi umgomo ungafinyelelwa kanjani nokuthi yiziphi izinqumo ezibalulekile zempumelelo eziyoba yiyo. Izincomo zawo zifuna ukusekela ubuhlakani bamalungu kanye nobuholi boMkhandlu ukuze kuhlonzwe izinto ezibalulekile namaphrojekthi acabangayo, anomthelela, afika ngesikhathi futhi angalethwa ezingeni lomhlaba.
Kuwo wonke umbhalo, igama elithi isayensi lisetshenziselwa ukubhekisela enhlanganweni ehlelekile yolwazi engachazwa ngokunengqondo futhi isetshenziswe ngokuthembekile. Kufaka phakathi isayensi yemvelo (okuhlanganisa ngokomzimba, izibalo kanye nempilo) kanye nezenhlalo
(kuhlanganise nokuziphatha kanye nezomnotho) izizinda zesayensi ezizomela umgomo oyinhloko woMkhandlu omusha, kanye nesayensi yobuntu, yezokwelapha, yezempilo, yamakhompiyutha kanye nobunjiniyela.
2. Isayensi kumongo womhlaba jikelele othuthukayo
Izinselelo ezinkulu zesimanje ezibhekene nesintu zinomthelela womhlaba wonke odinga izimpendulo zomhlaba wonke cishe ezidinga ukubandakanyeka okuqinile emhlabeni wesayensi. Njengoba uhla lwezinselelo ezishumekwe ku-United Nations 2030 Agenda for Sustainable Development lubonisa, lezi zinkinga zivame ukuhambisana kakhulu futhi ziyinkimbinkimbi kakhulu. Ososayensi balindeleke ngokwandayo ukuthi bangagcini nje ngokuthuthukisa ukuqonda kwesayensi ngobunjalo babo, kodwa futhi benze igalelo eliwujuqu ekuxazululeni lezo zinkinga. Ingcindezi yesayensi iwukukhiqiza ulwazi “olusebenzayo” olusabela ezidingweni nokulindelwe umphakathi futhi olusekela izimpendulo eziguqulayo zomphakathi ezinseleleni zamanje nekusasa elibonakalayo.
Umhlaba omusha wedijithali uhlinzeka ngamazinga angakaze abonwe okuxhumana komhlaba anemithelela enamandla ebudlelwaneni phakathi kwezakhamizi, abezindaba, abameleli abakhethiwe, amaqembu anentshisekelo nochwepheshe, futhi ngokubanzi, phakathi kwesayensi nomphakathi. Ukusetshenziswa okuvamile kwamathuluzi esofthiwe kanye nenkundla yezokuxhumana kwenza kube nentando yeningi izinqubo lapho ulwazi nolwazi kukhiqizwa futhi kusetshenziswe khona. Okwesayensi, lo mhlaba wedijithali unikeza amathuba amahle okufinyelela izethameli ezintsha. Kodwa futhi iqhuba "i-post-expert" eguquguqukayo lapho abantu bebheka ukufinyelela olwazini njengokususa isidingo sokuchazwa kwesayensi. Ivumela ukusatshalaliswa kwemininingwane engamanga kanye nokusetshenziswa kwayo okukhulayo njenge-ejenti yomzabalazo wezepolitiki, amasu kanye nokwenziwa kwenqubomgomo. Ukuncipha kokuthembela ezikhungweni, ukusolwa kwe-elitism, kanye nezinkambiso ezibanzi ezibhekiswe kupolitiki yodumo konke kudala izinselelo ezibalulekile enanini lophenyo lwesayensi lwamabomu. Nakuba ososayensi besajabulela amazinga aphezulu okuthenjwa komphakathi ezingxenyeni eziningi zomhlaba, lezi zenzakalo zishintsha ukuguquguquka kwezombusazwe ngezindlela ezenza kube nzima ukuthi izwi lesayensi lizwakale.
Lezi akuzona izitayela ezintsha, kodwa ziyadlondlobala. Ziyimiphumela ehlala njalo yezinguquko eziqhubekayo ezingokwesayensi, ezenhlalo namasiko ngokwemvelo. Bakha umongo lapho kunesidingo esihlukile sesenzo esihlangene samazwe ngamazwe ukuze:
ngokuqinisekisa ukuhlobana kwayo okungokoqobo nezinkinga zomhlaba wonke eziyinkimbinkimbi okungekho izwe nelilodwa isiyalo elingakwazi ukuzixazulula ngokwalo. Lokhu kuzokwenza
zidinga ukubambisana okuqinisiwe kwesayensi yamazwe ngamazwe okuhlanganisa imibono yesayensi nobungcweti obuvela kuzo zonke izingxenye zomhlaba. Izodinga ukuhlanganiswa okuqinisiwe kolwazi ngokusebenzisa okuthuthukisiwe kokusebenzelana kwezigwegwe, okubandakanya ukuhlelwa ngokuhlanganyela kwezindaba kanye nokuklama ngokubambisana, ukwenziwa kanye nokusetshenziswa kocwaningo emikhakheni eyahlukene yesayensi. Futhi kuzodinga izindlela ezintsha zokusebenza ngendlela yokuqondisa izigwegwe yokubandakanya abenzi bezinqumo, abakhi benqubomgomo kanye nabasebenzi, kanye nabalingisi abavela ezinhlanganweni zomphakathi kanye nezinkampani ezizimele, njengabahlanganyeli ekwakhiweni ngokubambisana nasekukhiqizeni ngokubambisana. ulwazi olugxile kwizixazululo.
ngokumela ukubaluleka kwemvelo kanye namagugu ayo yonke isayensi - kusukela kwesisekelo kuya kwesayensi ebambe iqhaza - kuya emphakathini. Lokhu kuhlanganisa ukuxhumana ngempumelelo nolwazi lwesayensi mayelana nezinhlobonhlobo zezindaba zamanje. Kusho ukukhuthaza ukusekelwa okuqhubekayo kophenyo olugxilile lokuqondiswa kwezigwegwe kanye
ilukuluku lesayensi elingavinjelwe. Kusho futhi ukulwela ukutshalwa kwezimali kwezemfundo yesayensi, ucwaningo kanye nentuthuko, ikakhulukazi Emazweni Athuthuke Kancane Kancane
(LDCs) zomhlaba.
3. Umbono, umgomo kanye namagugu ayisisekelo
Ulwazi olutholakala ocwaningweni lwesayensi luyisisekelo sokuqonda komuntu nokudala. Kusemqoka ebufakazini okufanele bazise izinqumo zomphakathi kanye nenqubomgomo yomphakathi. Ukubaluleka kokuqonda kwesayensi ngamabomu emphakathini
akukaze kube kukhulu, njengoba isintu sibhekene nezinkinga zokuphila ngokusimeme nangokulinganayo eplanethini enguMhlaba. Ngakho-ke kubalulekile ukuthi sivikele isayensi njengenzuzo yomphakathi emhlabeni jikelele. Ulwazi lwayo, imininingwane nobungcweti kufanele kufinyeleleke kuwo wonke umuntu futhi izinzuzo zayo zabiwe emhlabeni wonke. Umphakathi womhlaba wonke owesekanayo wesayensi unomthwalo wemfanelo walokhu ngokuqinisekisa ukubandakanywa nokulingana, namathuba emfundo yesayensi nokuthuthukiswa kwamandla.3. Umbono, umgomo kanye namagugu ayisisekelo
Ukufeza lo mbono, uMkhandlu ufuna ukuhlinzeka ngezwi elinamandla nelithembekile emhlabeni jikelele elihlonishwayo emphakathini wamazwe ngamazwe kanye nangaphakathi komphakathi wesayensi. Izosebenzisa lelo zwi ezingeni lamazwe ngamazwe ukuze:
Amalungu asungula i-International Science Council angamalungu angaphambili e-International Council for Science (ICSU) kanye ne-International Social Science Council (ISSC), okuhlanganisa nezinyunyana nezinyunyana zesayensi zomhlaba wonke ezingama-40, kanye nezinhlangano ezingaphezu kwe-140 ezifana nezikole kanye nemikhandlu yocwaningo emele isayensi izwe, isifunda noma indawo.
Amalungu asungula uMkhandlu amele cishe amaphesenti angama-70 amazwe omhlaba. Amazwe amaningi okwamanje angamelwe yi-ISSC noma i-ICSU angahlukaniswa ngokuthi “athuthuke kancane”. Ukuze ube izwi lesayensi emhlabeni wonke ngempela, uMkhandlu Wesayensi Yamazwe Ngamazwe kufanele wakhe phezu kwesisekelo sawo sobulungu esiyingqayizivele futhi usungule ubukhona obuqinile nobuphumelelayo kuzo zonke izingxenye zomhlaba, kuhlanganise nasezifundeni zeGlobal South. Lokhu kuyinselele yenhlangano ezibophezele ukugqugquzela ukuhlanganisa kanye nokwehlukahlukana. Kuzobhekwana nazo ngezindlela ezimbili:
Nakuba ubulungu boMkhandlu buzogxila ikakhulukazi kwisayensi yemvelo (kuhlanganise nesayensi yezemvelo, yezibalo kanye nempilo) kanye nesayensi yezenhlalo (kuhlanganise nokuziphatha nezomnotho), inhlangano izozwela ezintweni ezibalulekile futhi ifake nemibono yeminye imikhakha yesayensi emsebenzini wayo. Lokhu kuzobonakala, ngokwengxenye, ngokumelwa okuphelele kwesayensi kwamalungu amaningi oMkhandlu kazwelonke.
Kodwa futhi kuzoncika ekwakheni ubudlelwano obusebenzayo nobuhambisanayo nezinye izinhlangano zamazwe ngamazwe futhi, ikakhulukazi, nemizimba yamazwe ngamazwe eqondene nezizinda ezithile njengalezo ezifakwe esigabeni 5.3. Ngaphezu kwalokho, uMkhandlu uzohlala uvulekele izicelo zobulungu ezivela ezinyunyaneni kanye nezinhlangano zemikhakha yesayensi ebalulekile engakamelwe ezinhlakeni zawo.3. Umbono, umgomo kanye namagugu ayisisekelo
Ekufezekiseni le ndima eyinselele futhi enesifiso sokuvelela, amagugu uMkhandlu ozowagcina emsebenzini wawo, ukuphatha kwawo kanye nokusebenzisana kwawo ahlanganisa:
Ubuhle nobungcweti: UMkhandlu uzoletha umsebenzi oseqophelweni eliphezulu nasezingeni eliphezulu. Izonemba ekuvezeni ukuqonda kwesayensi, okuhlanganisa nokungaqiniseki kwayo, futhi iqinise ekuqinisekiseni ukuthi lokho okushiwoyo kubonisa okutholwe ngokwesayensi okungcono kakhulu kwesimanje.
Ukubandakanywa nokuhlukahluka: UMkhandlu uzogqugquzela ukufinyeleleka kwesayensi kanye nezinzuzo zayo kubo bonke, wenqabe ukucwaswa ngazo zonke izinhlobo zayo. Izobandakanya imibono nezindlela ezivela kuzo zonke izingxenye zomhlaba, futhi ithuthukise ukubamba iqhaza kwabesifazane nososayensi bemisebenzi yangaphambi kwesikhathi kusayensi yamazwe ngamazwe.
Ukungafihli nobuqotho: Isimo sokungaphumeleli ekuphatheni nasekuthatheni izinqumo koMkhandlu kuzoba ukuvuleleka nokungafihli lutho, ngaphandle kwalapho ukugcinwa kuyimfihlo kudingwa khona kakhulu. Izenzo zabo bonke labo abamelela ubuqotho bazo kufanele zibonise izinga eliphezulu lobuqotho bomuntu siqu.
Ukuqamba nokusimama: UMkhandlu uzohlonza, uhehe futhi ufunde ethalenteni elisha nasemibonweni emisha. Izogqugquzela izindlela ezintsha, ibeke phambili izixazululo ezintsha futhi ishumeke imigomo yokusimama emigomeni yayo nasezinkambisweni zayo.
4. Ukuqaphela ukuthunywa
UMkhandlu uzowufeza umgomo wawo ngokuhlanganisa ubuchwepheshe besayensi yamazwe ngamazwe kanye nezinsiza ezidingekayo ukuze unikeze ubuholi ekusunguleni, ekugxiliseni nasekuxhumaniseni izinyathelo ezindabeni ezibalulekile emphakathini wesayensi kanye nomphakathi oyingxenye yawo.
Lokhu kuzobandakanya uMkhandlu uqondise izwi lawo ngaphandle, ezindabeni ezibaluleke kakhulu emphakathini, nangaphakathi, ukuze weseke izimpendulo zesayensi eziphumelelayo ezindabeni ezinjalo, ikakhulukazi lapho kudingeka khona ulwazi olusha, amakhono, izinsiza, noma izindlela zokusebenza. Ukuzibandakanya kwangaphandle mayelana nezinto eziza kuqala "zesayensi yenqubomgomo" ngaleyo ndlela kudala izimfuneko eziholwa yisidingo sokuxoxisana kwangaphakathi mayelana nezinto eziza kuqala "zenqubomgomo yesayensi".
Izimo ezingakhuthaza ukusebenzelana kwangaphandle kanye nezibonelo zezinto ezibalulekile ezibalulekile zihlanganisa izimo lapho:
INhlangano Yezizwe Ezihlangene (i-UN) kanye nama-ejensi ayo akhethekile amele okuhloswe ukuba kuseqhulwini kulezi zinhlobo zezindaba, futhi uMkhandlu uzozama ukuba umzila omkhulu wokusebenzelana okuqinile, okuhlelekile phakathi kwe-UN nomphakathi wesayensi. Ezinye izethameli ezibalulekile okuhloswe ngazo ukusebenzelana kwangaphandle zizohlanganisa:
Izimo ezingakhuthaza ukusebenzelana kwangaphakathi kanye nezibonelo zezinto ezibalulekile ezibalulekile zifaka isidingo sokuthi:
Umphakathi wesayensi yamazwe omhlaba ngokwawo uwumgomo obalulekile wokusebenza ngalezi zinhlobo zezinto eziza kuqala. Lokhu kubandakanya izinhlangano ezakha uMkhandlu uqobo, kanye nezigungu zesayensi zamazwe ngamazwe ezisohlwini lwesigaba 5.3. Ezinye izethameli ezibalulekile okuqondiswe kuzo
zihlanganisa:
I-ajenda yesenzo esingaba khona izodinga ukufinyelela emazingeni aphezulu okuqonda kwesayensi kanye nokucabanga kwamasu okubona kude emikhakheni ebanzi yesayensi. Ngokusekelwe ezinqubweni zokubonisana ezivulelekile nezinezingxoxo okuhloswe ngazo ukuzuza ngokugcwele ezinsizeni zamalungu oMkhandlu kanye noxhaxha olunzulu lobungcweti, Ibhodi Elilawulayo loMkhandlu lizothuthukisa i-ajenda yeminyaka emithathu yezinto ezibalulekile, okuzoxoxwa ngayo futhi kugunyazwe kuMhlangano Jikelele ngamunye.
Ezweni elishintsha ngokushesha lapho ukuthembela olwazini lwesayensi nokuqonda kungeke kuthathwe kalula, kuzobaluleka ukuthi uMkhandlu ukwazi ukungenelela ngesikhathi ezindabeni zomphakathi ezinkulu, ezithinta isayensi. Ngakho-ke, kufanele iqinisekise ukugcinwa kokuguquguquka okwanele kokusebenza ukuze senze ngale ndlela engosomathuba.
Kubaluleke ngokufanayo ukuthi kusetshenziswe imibandela ecacile ekukhetheni okubalulekile ukuze kwenziwe isenzo esifana nalesi:
Ngokuhambisana nezinjongo zawo ezibalulekile (njengoba zethulwe esigabeni 3.2), imisebenzi yoMkhandlu izogxila emigomeni emithathu yomsebenzi. Ngayinye incike ekusebenzisaneni nasekuxhumaneni kwesayensi kwamazwe ngamazwe futhi ngayinye kufanele isebenze ukukhombisa ukubaluleka kwesayensi emphakathini. Kunjalo:
Impendulo yoMkhandlu ezintweni ezibalulekile ezikhethiwe kule mikhakha emithathu yomsebenzi izobandakanya izinhlelo ezibandakanya ubulungu - amaphrojekthi nemikhankaso - enqunyelwe isikhathi futhi edonsa ebhokisini lamathuluzi, okuhlanganisa:
Ngokuya ngokutholakala kwezinsiza, indima yendlunkulu yoMkhandlu ekuletheni amaphrojekthi nemikhankaso egxilile ingahluka phakathi:
Emhlanganweni-Jikelele ngamunye, amalungu azoxoxa futhi agunyaze I-Ajenda Yezinto Eziseqhulwini (bheka isigaba 4.1.2) kanye neMisebenzi Ehlobene Nezinhlelo Zebhizinisi, iBhodi Eliphethe elizogunyazwa ukuba liyisebenzise phakathi nenkathi yezingxoxo.
Imisebenzi kanye Nezinhlelo Zebhizinisi zizohlinzeka ngohlelo lokuqapha imisebenzi evamile kanye nokubika kumalungu, abaxhasi bezimali kanye nababambiqhaza. Kufanele asekelwe ezimisweni zokuphatha okusekelwe emiphumeleni, ecacisa iphrojekthi ngayinye noma umkhankaso:
5. Ukuzuza impumelelo
Ukuphumelela koMkhandlu omusha kuzoncika kakhulu ezimfanelweni zobuholi bawo. Lokhu kumele kubandakanye uhla olufanele lososayensi abanombono kanye nempumelelo eyisimangaliso, isipiliyoni esiqashelwayo kanye nokwehluka njengezikhulu, amalungu ebhodi, abeluleki, kanye nababambe iqhaza emsebenzini woMkhandlu.
Ukuhlanganiswa kobuholi obunjalo namandla, ngesisekelo sobulungu babo, ukufinyelela ekujuleni komphakathi wesayensi ukuze uthole ukuqonda okuvivinywe kakhulu kwesayensi kuzobaluleka uma uMkhandlu uzoba:
Ubuholi boMkhandlu kufanele buhloniphe izindinganiso eziyinhloko zenhlangano (bheka isigaba 3.3) futhi busebenzele ukuthuthukisa ukuhloniphana phakathi kwesizinda sesayensi esimelelwe izinhlangano ezihlanganisayo.
Ukuze uMkhandlu ube nomthelela nomthelela, kufanele ugxile emizamweni yawo ezindabeni ezikhethwe ngokucophelela ezidingida izindaba ezibalulekile zesayensi yamazwe ngamazwe nomphakathi zamanje. Lokhu kufanele kwenziwe ngezindlela ezethulwe esigabeni sesi-4 nangesisekelo senqubo ebekwe ku-4.1.3.
Ukuze uphendule futhi uguquguquke ekubhekaneni nezidingongqangi ezifanele njengoba zivela, uMkhandlu kufanele ukwazi ukuthembela ekuthatheni izinqumo okushesha nokunamandla. Amandla okucabanga okusha kanye nesibindi esihlakaniphile lapho ubhekene nokusabela okungekuhle kwalabo abanemibono engqubuzanayo kufanele kuncike ekwahluleleni okuhle kobuholi boMkhandlu, kanye nolwazi lwabasebenzi bawo.
UMkhandlu uhloselwe ukusebenza njengendawo eyinhloko kunethiwekhi exhunywe emhlabeni wonke yozakwethu abanethonya nabathenjwayo, abangasiza ekuletheni umthelela. Ngakho-ke amandla obudlelwano bangaphandle boMkhandlu azoba semqoka empumelelweni yawo. Ubambiswano olukhona kuzodingeka luqiniswe, kukhonjwe ozakwethu abasha, futhi kucaciswe imigomo efanele yokubambisana, isibonelo nabangase babe ozakwethu abavela embonini ezimele.
Ubambiswano olusebenzayo noluhambisanayo kufanele luthuthukiswe nezinhlaka eziningi, okuhlanganisa nalezi:
Zonke izivumelwano zokusebenzisana kufanele zilethe ukubaluleka kombono nomsebenzi woMkhandlu, futhi zihloniphe amagugu asemqoka oMkhandlu, njengoba kubekwe esigabeni 3.3. Ukubambisana nezinhlangano ezigxile enzuzweni kuphela kufanele kugwenywe.
Ubulungu obuhlukile boMkhandlu, obuhlanganisa ndawonye izinyunyana nezinhlangano zesayensi, izikhungo zemfundo ephakeme kanye nemikhandlu yocwaningo, bunikeza isisekelo esibalulekile somsebenzi wenhlangano. UMkhandlu uzohlonipha igunya nezibopho zamalungu awo, futhi uzosebenzela ukwakha amathuba omhlaba wonke ukuze aqhubekisele phambili izinto zawo ezibalulekile kanye nezintshisekelo zawo.
Lokhu kufaka phakathi amathuba okuthi amalungu abambe iqhaza ezingxoxweni ezibalulekile zamazwe ngamazwe zesayensi nemisebenzi, kanye nokuxhuma kumanethiwekhi anamandla amazwe ngamazwe, okubenza bakwazi:
Izinzuzo ezengeziwe zobulungu boMkhandlu zihlanganisa:
Ukuhlomula ngokuhlanganyela koMkhandlu kanye namalungu awo kuzodinga ukuthi uMkhandlu ubandakanye amalungu ngokugcwele ekuhlonzeni izinto ezibalulekile zawo kanye nokwethula amaphrojekthi nemikhankaso ehlobene. Amalungu azocelwa ukuthi abambe iqhaza ngokugcwele kulezi zinhlelo futhi asebenzise amathuba azonikezwa uMkhandlu.
Ukuqashelwa koMkhandlu njengezwi lesayensi yomhlaba wonke elinethonya nelinomthelela kuzodinga ukuthi waziwe phakathi komphakathi wesayensi wamazwe ngamazwe kanye naphakathi kwababambe iqhaza ngendlela okungakaze kwenzeke ngayo kulezi zinhlangano ezihlanganisayo. UMkhandlu uzodinga ukwakha isu elithuthuke kakhulu lezokuxhumana kanye nokuxhumana, okufanele lihambisane nezwe lanamuhla, lisekele ukuxhumana okucacile nokuzwelayo nezinhlobonhlobo zezethameli zangaphakathi nezangaphandle, futhi wenze ilungiselelo lokuthola izeluleko ezingongoti kwezomthetho nabezindaba. Ukwengeza, isu lomkhiqizo elichazwe kahle futhi elisetshenziswayo kufanele lisebenze ekuqiniseni ukuzibophezela kwamalungu oMkhandlu, abaholi nabasebenzi ekufezekiseni umbono kanye nenhloso yawo.
UMkhandlu kufanele uqinisekise ukuthi unekhono namandla adingekayo ukuze wenze zonke izici zesu elihlongozwayo. Izimfanelo ezidingekayo zobuholi zigcizelelwe esigabeni 5.1. Ngaphakathi kweNdlunkulu yoMkhandlu, kuzoba ikakhulukazi
kubalulekile ukufaka noma ukufinyelela okulungile ku-: