bhalisela

Sikhuluma kanjani ngesayensi nokungaqiniseki?

Lona umbhalo wesiqephu sokuqala sochungechunge lwethu lwe-podcast oluphindaphindwayo olunezingxenye ezine oluthi 'Isayensi Yokuvula', lapho sixoxa ngakho konke kusukela ezinkundleni zokuxhumana nokwethembana kuye kobunikazi kanye nolwazi, sifuna ukuthola ukuthi singayivula kanjani isayensi kuwo wonke umuntu.

Kulesi siqephu sihlola ukuthi ukungaqiniseki kudlala kanjani indima enqubweni yokutholwa kwesayensi nokuthi kungani lokhu kuyinselelo engaka yendlela okudingeka sikhulume ngayo ngesayensi.

Umphathi wethu u-Nick Ishmael-Perkins uzokhuluma naye U-Courtney Radsch, intatheli, umbhali kanye nommeli wenkululeko yokukhuluma. Ugxile ekuhlanganeni kobuchwepheshe bemidiya namalungelo abantu, evamisile emithonjeni yezindaba ukuxoxa ngezindaba ezithinta inkululeko yabezindaba kanye nokucwaninga ngezihloko ezisuka ku-COVID-19 kuya e-Arab Spring. Futhi bazohlanganiswa Felix Bast, UProfesa Ohlangene ozinze e-Central University of Punjab, osebenza noMnyango Wezemfundo, futhi ubeyingxenye yethimba elisebenza ku-COVID-19 e-India. Ungumxhumanisi ngesayensi owaziwa e-India ngezinkulumo zakhe zokufinyelela ezibhaliwe namavidiyo e-YouTube akhuthaza ukucabanga okujulile.


U-Nick Ishmael-Perkins 0:00
Siyakwamukela ku-Unlocking Science lapho sihlola ukuthi singakhuluma kanjani ngesayensi futhi ikakhulukazi isayensi nama-trust. Ngalezi zingxoxo, sizobona ukuthi inkundla yezokuxhumana, amasiko, indlela esivota ngayo, kanye nokuthi singobani kunethonya kanjani indlela esiyibheka ngayo isayensi kanye nokwethenjwa kwethu kuyo. Lolu chungechunge olunezingxenye ezine silethwe kuwe nguMkhandlu Wesayensi Wamazwe Ngamazwe. Ngingumbungazi wakho, u-Nick Ishmael-Perkins, intatheli nomcwaningi emkhakheni wezokuxhumana.

Ngakho-ke, sikhuluma kanjani ngokuthemba i-COVID-19 kube wucingo oluvusa amadlingozi kwabanye bethu, okuhlanganisa nososayensi, ukwanda kolwazi kanye nenkulumompikiswano inselele emithonjeni evamile yeqiniso, okuholela ekuchazeni okuhlukene, izenzo kanye izinkolelo ezakha ezindabeni isayensi engabhekana nazo. Kunalokho, lezi zindaba ziphathelene nokuphatha impilo yethu, indawo esihlala kuyo, noma indlela esidla ngayo. Izigxobo ziphezulu. Ngakho-ke kudingeka sizimisele ngokuqonda ukuthi abantu benza kanjani incazelo yolwazi lwesayensi futhi sithole ukuthi singayibandakanya kanjani yonke imiphakathi ngempumelelo.

Kulesi siqephu, sihlola ukuthi ukungaqiniseki kuyidlala kanjani indima enqubweni yokutholwa kwesayensi, nokuthi kungani lokhu kuyinselelo engaka yendlela esidinga ngayo ukukhuluma ngesayensi. Siyakwamukela Ekuvuleni Isayensi.

Abasijoyina kuzo zonke izindawo zesikhathi ezimbalwa kukhona izivakashi ezimbili ezisebenza ngokungakhathali emkhakheni wesayensi, wezokuxhumana kanye nocwaningo. Isivakashi sethu sokuqala uDkt. Courtney Radsch, intatheli yaseMelika ezinze eWashington DC, umbhali kanye nommeleli wenkululeko yokukhuluma. Ugxile ekuhlanganeni kobuchwepheshe bemidiya namalungelo abantu, evamisile emithonjeni yezindaba ukuxoxa ngezindaba ezithinta inkululeko yabezindaba kanye nokucwaninga ngezihloko ezisuka ku-COVID-19 kuya e-Arab Spring. Ngaso sonke isikhathi uma ngikhuluma naye ushintsha kancane umbono wami ngomhlaba njengomdlalo omuhle. Siyakwamukela, Courtney.

I-Courtney Radsch 1:53
Ngiyabonga kakhulu, Nick.

U-Nick Ishmael-Perkins 1:54
Futhi uDkt. Felix Bast, uprofesa osebenza naye ozinze e-Central University of Punjab, esebenza noMnyango wezeMfundo, futhi oyingxenye yethimba elisebenza ku-COVID-19 E-India, ungumxhumanisi ngesayensi owaziwa e-India ngezingxoxo zakhe zokufinyelela zokubhala kanye ne-YouTube. amavidiyo akhuthaza ukucabanga okujulile. Angifuni ukusho ukuthi umkhulu eNdiya, kodwa ukuba mkhulu eNdiya kuyinto enkulu. Kuyizilaleli eziningi. Siyakwamukela, Felix.

Felix Bast 2:20
Ngiyabonga ngokuba nami lapha, Nick.

U-Nick Ishmael-Perkins 2:22
Manje, ubhubhane lwe-COVID-19 seluveze okuningi mayelana nendlela isayensi ebonwa ngayo imiphakathi eyahlukene futhi mhlawumbe ngale ngxoxo ngesayensi nokungaqiniseki. Singaqala lapha nge-COVID-19. Futhi Courtney, ithini indaba yokugqoka imaskhi phezu kwalolu bhubhane mayelana nezinselelo zokuxhumana nokungaqiniseki?

I-Courtney Radsch 2:41
Siyabonga ngalowo mbuzo, Nick. Ngicabanga ukuthi leso yisibonelo esihle kakhulu esibonisa ubunkimbinkimbi obukhona kulesi simo lapho wazi khona, isayensi iyathuthuka njengoba sifunda okwengeziwe ngale Coronavirus engakaze ibonwe. Ibizwa ngenoveli iCoronavirus ngesizathu kusho ukuthi asazi okuningi ngempela mayelana nokuthi isebenza kanjani. Futhi ososayensi bafunda ngalo lonke ulwazi olusha abalutholayo. Futhi njengoba leli gciwane livela kusenesikhathi, kwaba khona izeluleko ezanikezwa ososayensi bezokwelapha abaphezulu ukuthi imaski ibingadingi ukugqokwa ngoba ibingasebenzi kahle ekuvimbeleni ukusabalala noma ukudluliswa kwalesi sifo. Futhi besazi ngasikhathi sinye ukuthi kunokushoda komamaski ababekhathazeke ngokuthi abavikeli abaphambili, abahlengikazi, odokotela, njll, babengeke bakwazi ukufinyelela imishini yokuzivikela ukuze bazigcine bephephile. Ngakho-ke zisuka nje, kuzwakale kimina sengathi basho lokhu ukuze singagijimi imaski. Kepha uma uqala kusukela ekuqaleni kwalolu bhubhane, usho okuthile okubonakala kungelona iqiniso, futhi futhi kungenangqondo ngempela ngohlobo lobuso obujwayelekile balo, kwaba nzima kakhulu kososayensi nochwepheshe bezokwelapha. ukuze badlulisele lokho ababekwazi futhi bakuthathe ngokungathi sína lokho. Kodwa ngokungabi ngaphambili mayelana nobunkimbinkimbi besimo, ukunikeza abantu inzuzo yokungabaza, ukuze bakwazi ukubamba imibono eyinkimbinkimbi futhi baziphathe ngendlela efanele. Uyazi, ngicabanga ukuthi ososayensi kanye nochwepheshe bezokwelapha bakhulisa izingane ngendlela ababexhumana ngayo nabantu. Inkinga iwukuthi isayensi iyathuthuka, futhi ulwazi olusha luyangena. Lokhu akuhambisani kahle nepolitiki, enendlela yokuxhumana ebamba abantu kunoma yini abanayo isaladi noma nini lapho beyishilo. Futhi ngakho unalokhu kuxhumana kwesayensi, okungqubuzana nokuxhumana kwezepolitiki.

U-Nick Ishmael-Perkins 4:41
Cha, leli yiphuzu elibaluleke ngempela. Felix, ngifuna ukwazi lapha kancane kuwe mayelana nesimo saseNdiya. Ngitshele kancane mayelana nendlela izinto ezidlale ngayo yiziphi ezinye zezinselelo ezibalulekile obubhekene nazo njengomkhulumeli wesayensi kulo bhubhane.

Felix Bast 4:54
Lapha e-India futhi ngiye ngahlangabezana nezinkinga ezifanayo kaningi, uyazi, kanye nomuntu okhuluma ngesayensi kazwelonke, ikakhulukazi isikole sesayensi yomphakathi, osolwazi basenyuvesi, bakhuluma ngesiNgisi. Kepha i-India uyazi, i-India inenani elikhulu lezilimi - izilimi ezisemthethweni ezingama-22. Akukho ukuxhumana okuningi okwenzekayo ngolimi lwethu lwesifunda. Lokho, ngicabanga ukuthi, kungenye yezithiyo ezinkulu ekuxhumaneni kwesayensi, ikakhulukazi phakathi nobhubhane, ikilasi elinelungelo lenhlalakahle yezomnotho lingakwazi ukuqonda futhi ukuxhumana kahle ngesiNgisi, kodwa ingxenye encane kuphela yabantu baseNdiya engasiqonda isiNgisi, niyazi. , futhi lokho kuye kwaholela ekuhlukaniseni ngoba uyazi, iningi lamagama axhunywe ne-COVID-19, ngokwesibonelo, wonke lawa majagoni afana ne-mask, noma i-sanitizer, ngisho ne-RT PCR, asinakho ngempela okulinganayo ngezilimi zaseNdiya. . Ngakho-ke lokho kuholele kulokhu kuhlukaniswa nokubeka lo mqondo njengowaseNtshonalanga, akuyona inkinga yethu. Kukhona ukuchema okukhulu kwengqondo, empeleni, kunegama lakho: ukuchema okungasungulwanga lapha. Imaski ayiqanjwanga lapha, ngakho-ke, ayisebenzi. Ngicabanga ukuthi lelo ijika elikhulu lokufunda ebesinalo. Futhi isisombululo kuphela engingathi ukuhunyushwa kwalawa majagoni avamile, ngokubonisana nezazi zezilimi nokusebenzisa inqubomgomo ekuhumusheni lokhu ukuze ukuhlukaniswa kungenzeki.

U-Nick Ishmael-Perkins 6:17
Ngicabanga ukuthi lokhu kuwumbono obaluleke ngempela. Kunenkinga yolimi. Kodwa-ke, ulwazi olungalungile okhuluma ngalo alutholakali emazweni lapho unezilimi ezimbalwa kuphela. Ngiqonde ukuthi, lowo owakusho esikhathini esidlule ukuthi i-COVID empeleni iyi-infodemic, njenganoma yini enye ephakamisa ukuthi, ngandlela thile, imininingwane engamanga ibilimaza kakhulu njengegciwane uqobo. Ngingathanda ukuzwa umbono wakho ngalokhu, Courtney,

I-Courtney Radsch 6:46
Ngicabanga ukuthi leso bekuyisitatimende esinamandla seNhlangano Yezempilo Yomhlaba. Futhi ngicabanga ukuthi kunembile uma ngibheka ukuthi ukuxhumana kwenzeke kanjani kulo lonke lolu bhubhane, nokuthi yini esibhekene nayo ngokuya, okokuqala, ukuqonda ubukhulu nobubanzi balolu bhubhane kanye nemvelaphi yalo nokuthi lokho bekuchaza ukuthini uhlobo olungaba khona lwemizamo yokunciphisa, bese kuba ukuvela kokwelashwa kanye nokwethulwa kwemithi yokugoma kanye nemizamo yokuthola iziyalezo zomgomo. Kuyo yonke leyo nqubo kube nolwazi olunganembile, okuwulwazi olunganembile olusatshalaliswayo, kodwa hhayi ngempela ngenjongo embi, kodwa futhi nolwazi olungaqondile olubekwe lapho ngokuqondile abantu okufanele bazi kangcono. Futhi ngizofaka phakathi kwalaba baholi abaningi bomhlaba emhlabeni wonke, sesibonile ukuthi ukwanda kwe-populism eminyakeni embalwa edlule, kuhlanganiswe nezokuxhumana ezifakwe ezinkundleni zokuxhumana, umkhonto wolwazi, kanye nobhubhane, okuwukuthi, futhi, i-elite. into eqhutshwayo lapho ososayensi bedlala indima ebaluleke kakhulu futhi bethola ukuthi lokhu kumayelana nani.

Izintatheli zibamba elikhulu iqhaza ekubikeleni umphakathi nasekuwusizeni ekwaziseni. Futhi abaholi bezombangazwe nabanye abaholi badlala indima ebaluleke ngempela ekwakheni ukuvumelana kanye nokuxhumana nomphakathi mayelana nokuthi ngabe lokhu kuwudaba lomuntu ngamunye noma udaba oluhlangene. Ngakho-ke zonke lezo zinto zihlangene, ngicabanga, phakathi nobhubhane, ukudala lolu lwazi, lapho kungekho ukuqonda kokuthi isayensi isebenza kanjani. Futhi njengoba ukuqonda kwethu leli gciwane kuye kwavela, kanye neqiniso lokuthi leli gciwane selivele lavela, uyazi, ukuhlukahluka okuhlukahlukene, nokunye, isayensi engcono kakhulu iletha amaqiniso amasha, izibuyekezo, ukuqonda kwayo futhi yenza imibono ehlukene ngokufanele. Kodwa lokho, futhi, ngokuphambene ngokuphelele nendlela ukuxhumana kwezepolitiki okusebenza ngayo. Futhi singabheka i-infodemic, noma ubhubhane ngaphandle kwalolu hlaka olubanzi lwezindaba ezingamanga, uhlaka oluhlonywe ukulwa nobuntatheli kanye nabezindaba. Ukuze uma sifika kulo bhubhane, kube nokungathenjwa kwabezindaba.

Futhi-ke, konke lokhu kugoqwe kwaba yi-ecosystem yemidiya eqhutshwa ama-algorithms enkundla yezokuxhumana. Ngicabanga ukuthi sisenkathini yangemva kweqiniso lapho umbono wokuthi kuneqiniso uphikiswana ngakho. Sibuza kakhulu ukuthi izinto zisebenza kanjani, futhi okuhambisana nalokhu kuntula ukwethenjwa kwabathile kanye nezikhungo kwenze kwaba nzima kakhulu ukuthola ukuthi singabhekana kanjani nesici se-infodemic sale noveli yobhubhane lweCoronavirus.

U-Nick Ishmael-Perkins 9:54
Ngithatha lelo phuzu ngokuphelele. Felix, ngakho-ke njengoba ngilalele lokho u-Courtney akushoyo lapha, ngicabanga, sisacabanga ukuthi abaxhumanisi besayensi bakhona ukuze balandele lokho abakubiza ngokuthi imodeli yokushoda, ukuthi wonke umuntu unakho ukushoda kolwazi mayelana nokuthi kwenzekani ngempela futhi. ukuthi ososayensi bangochwepheshe. Futhi leyo yimodeli esiyilandele okokugcina, angazi, iminyaka engu-200, mhlawumbe uma ucabanga ngempucuko yaseNtshonalanga, ingabe le ngxenye yenkinga yokukwazi ukuxhumana nokungaqiniseki?

Felix Bast 10:24
Yebo, ngivumelana nawe, Nick. Yebo. Ngakho lena empeleni inkinga. Ayizi ngokunembile emphakathini. Isayensi isebenza ngokungaqiniseki kanye namathuba. Uma uxhumana nokungaqiniseki, okuyisimo esikahle, kwesinye isikhathi kungabuyisela emuva. Isayensi empeleni iyinqubo yokunciphisa ukungaqiniseki, ukuqonda amaqiniso. Ngakho-ke ukuguqula nokubuyekeza inkolelo, lapho kufika ubufakazi obusha obusekelwe ekucabangeni kwezibalo. Ngakho iyona kanye indlela isayensi esebenza ngayo. Lokho kubuyekezwa Yebo, intuitively, sonke siyakwenza lokho, lapho ulwazi olusha lufika, njengesibonelo, ipolitiki, lapho usopolitiki, kuvela ukuthi ukhohlakele, uyazi, asisamfuni lowo muntu, kodwa ngandlela-thile lokho. ishoda ngezifundo zesayensi, ezishoda ngokuphelele ezweni lanamuhla.

U-Nick Ishmael-Perkins 11:11
Ngiyabonga, Felix, ngifuna ngempela ukuthatha lo mbono owuvezile mayelana nesayensi njengenqubo yokunciphisa ukungaqiniseki. Futhi ngicabanga ukuthi lokho okwenzayo kushintsha ukugxila kusuke eqinisweni eliphelele. Futhi kuphakamisa, futhi, uyazi, ukuthi wenza okuthile okuhloselwe ukuphindaphinda. Uxolo, Courtney, ubuzosho okuthile.

I-Courtney Radsch 11:31
Ngicabanga ukuthi maningi kakhulu amaphuzu okumele alandelwe lapha. Ngisho ukuthi ukuncipha kokungaqiniseki akusebenzi endaweni yethu yokuxhumana. Okokuqala, hhayi ukuthi ubuntatheli busebenza kanjani. Futhi futhi, ubuntatheli yilo mkhakha wokulamula lapho okuningi kwalokho umphakathi okwaziyo ngesayensi kufanele kwenzeke, okusho ukuthi akukhona nje ukuthi ososayensi baxhumana kanjani. Kuyindlela ososayensi abaxhumana ngayo nezintatheli, ukuthi izintatheli zixhumana kanjani nomphakathi nokuthi lokho kutholwa kanjani. Futhi inkinga iwukuthi, kulezi zinsuku, akukhona mayelana nokuthi amaqiniso ayini, nokuthi yini umphumela noma umphumela. Kakhulu indlela abantu abahumusha ngayo isayensi namanye amaqiniso ngobunikazi babo. Futhi-ke enye yezinto ngepolitiki yalolu bhubhane, ukuthi manje usunalokhu kuxhumana phakathi kobunikazi bakho bezepolitiki, obuxhumene kakhulu nobunikazi bakho bezenhlalo nobuwena bezomnotho, sibona lo mehluko phakathi kwalokho abantu abakukholelwayo nokuthi kwenzeka kanjani lokho. kuthinteke ngendlela abazibona ngayo. Ngakho-ke ukushintsha imiqondo ngokwethula izinhlobo ezintsha zobufakazi ngeke kusebenze ngaphandle kokuthi ubhekane neqiniso lokuthi lokhu kuyingxenye yobunikazi babo.

U-Nick Ishmael-Perkins 12:51
Yebo. Futhi ngizwa lokhu, Feliksi, uke wathinta lokhu ekuqaleni lapho obuthe, empeleni, uyazi, cha, siphila kulo mhlaba, lapho kunengxoxo ngalokho okubizwa ngesayensi ye-post-normal. Ungakwazi ukukhuluma kancane ngalokho, futhi kusho ukuthini isayensi yangemva kokujwayelekile? Ngoba empeleni, njengoba ngikuqonda, ukuqonda ukuthi isayensi manje seyenziwa, lapho inemiphumela eminingi yezindinganiso zomphakathi, njalonjalo.

Felix Bast 13:16
Yebo, uNick. Ngakho yebo, kubangwa kakhulu. Ukukhuluma iqiniso, lokho isayensi ebhekene nakho, kungukuthatha kwami ​​nje, ukuthi isayensi ikhuluma kuphela ngamaqiniso anenjongo, kukhona isifaniso, futhi, akusona sokuqala, ngathola ukuthi kuhamba kanje. Ngakho-ke cabanga nje umuntu emi, ukuze nje agxume esuka esitezi sesihlanu sesakhiwo eside, uyazi, futhi ososayensi bangakutshela nje ukuthi maningi kakhulu amathuba okuthi uzofa uma ugxuma, kodwa akungeni ngaphansi. umbono wesayensi ongagxumi, ngoba lokho kuwuhlelo lwenani, lokho kungubuhle, niyazi, lokho akuyona isayensi empeleni. Manje, olandelayo kuzoba ummese, uyazi, ngithanda ukusebenzisa ummese obukhali kakhulu ukusika utamatisi wami, kodwa wona lowommese engingawusebenzisa ukubulala abantu, kuya ohlelweni lwe-value, isayensi ayifuni. ube nanoma iyiphi impendulo. Ngakho lelo sistimu yenani, i-purview ihlukile. Ngakho njengoba isayensi lokhu empeleni akunakho ukugqagqana. Ngicabanga ukuthi lokho kubaluleke kakhulu ukususa ubhubhane lwe-COVID 19.

U-Nick Ishmael-Perkins 14:14
Ngakho-ke, esikushoyo ukuthi cha, siphila kule nkathi yalokho abakubiza ngesayensi ye-post-normal. Futhi okwenzekayo ukuthi uthola isayensi manje enomthelela ezinhlelweni zamanani ahlukene. Kodwa empeleni, kuyasiza ukucabanga ukuthi isayensi kanye nezinhlelo zenani ziyizinto ezihluke kakhulu. Ngiyabona ukuthi u-Courtney ufana nokuthi: 'O, Nkulunkulu wami, angikholwa ukuthi usanda kusho lokho.'

I-Courtney Radsch 14:36
Ngicabanga ukuthi yilokho ososayensi abaningi abangathanda ukukusho. Kodwa ngicabanga ukuthi isikhathi esikuso sisiguqulile leso siphakamiso ngoba isayensi ayichemile. Izinhlobo zolwazi ozidalayo azichemile futhi zinomthelela omkhulu esintwini, esintwini, ekulinganeni, njll. Uma ucabanga ngenguquko yanamuhla yesayensi, yezobuchwepheshe - yebo, isayensi yalokho ongakwenza ngakho, uyazi, ukuxhumana kwenethiwekhi. uyazi, inqubekelaphambili emangalisayo nengqalasizinda yezokuxhumana esiyidalile, kuhle kakhulu, kodwa iqiniso lokuthi ososayensi abazange bacabange ngokuthi yiziphi izimiso ezigxiliswe kulezo zinhlelo kubangele lokho uShoshana Zubov akubiza ngokuthi umnotho wokugada, okuwumqoka. ukulungisa kabusha uhlelo lwenani lomnotho olushayela ingxenye enkulu yomnotho. Kubangelwa izinhlelo ezibizwa ngokuthi izinhlelo zobulungisa, ngokunakekelwa kwezempilo, njll, ngezindlela ezinemiphumela emibi kakhulu kubantu ababencishwe amathuba ngokomlando. Ezikhathini eziningi kubantu besifazane, nakuso sonke isintu, uphenyo lwakho olubizwa ngokuthi inhloso udaba aluyona inhloso, lugcwele izindinganiso, ukuthi ubuza kanjani lokho, ubani obebuza, yiziphi ubuchwepheshe ezithuthukiswayo kulezo. Futhi ngicabanga ukuthi njengamanje, sisenkathini lapho abantu beya ngokuya bekubona lokho, futhi ukulolu hlobo lwenkathi yesayensi yangemva kokwejwayelekile, inkathi yangemva kweqiniso. Ngakho isikhathi esiyinselele ngempela, esiyinselele ngempela kososayensi ukuthi bakhulume. Enye yezinto ezibalulekile ezithathwayo ukuthi kufanele sisuke kulo mbono wokuthi, ake sinikeze ubufakazi obengeziwe namaqiniso. Futhi ngandlela thize lokho kuzoshintsha ingqondo yabantu. Uma kukhona esikufundile kulokhu okwenzekayo, leyo ndlela yokuxhumana cishe ngeke isebenze kahle kakhulu.

U-Nick Ishmael-Perkins 16:34
Courtney, siyabonga kakhulu ngokusiyisa ekugcineni kwesiqephu, okuyilapho siphendula khona umbuzo. Futhi yithuba lakho nobabili noFeliksi, ukufingqa noma yikuphi ongakuthandayo. Unemizuzwana engama-60. Futhi ngizoqala, Felix, ngawe. Ngakho-ke vele uphendule umbuzo: Sikhuluma kanjani ngesayensi nokungaqiniseki?

Felix Bast 17:01
Yebo, ngiyabonga, Nick. Ngakho-ke ngokuqonda kwami, akukho okungathatha indawo yemfundo esezingeni. Ngakho-ke wonke umuntu kufanele abe nezinga eliyisisekelo lokufunda ngesayensi elisenza sikwazi ukulwa nezinselele ezinkulu zekhulu lama-21, okuhlanganisa nokushintsha kwesimo sezulu noma ukungcola noma izifo ezithathelwanayo. Isiphakamiso sami sokuqala kwabasafufusa kwezokuxhumana ngesayensi sithatha ngokuthi abantu abafundile neze ngokwesayensi, futhi bachaza ngolimi olulula, ikakhulukazi ukuxhumana kwesayensi yolimi lwesifunda, ngicabanga ukuthi kubaluleke ngempela, niyazi ukuthi i-COVID-19 iyamangalisa. ithuba lokhulumela isayensi, ngoba kungokokuqala ukuthi indaba yesayensi igcwale abezindaba bethu ngokuphelele, noma cishe unyaka wonke, ubhubhane lusifundise ukubaluleka kwemithombo ethembekile kanye nokuhlola amaqiniso. Ngicabanga ukuthi lowo moya kufanele uqhubeke unomphela.

U-Nick Ishmael-Perkins 17:51
Futhi, Courtney, unemizuzwana engama-60 yokuphendula umbuzo.

I-Courtney Radsch 17:54
Ngicabanga ukuthi enye yezinto ososayensi nabaxhumana nabo abangayenza ukuxhumana nokungaqiniseki, futhi hhayi ukudlulisa isiqiniseko lapho singekho isiqiniseko. Futhi ngicabanga ukuthi uma ubheka umehluko phakathi kokuthi sikuchaza kanjani ukuguquguquka kwesimo sezulu kanye nobhubhane, yisibonelo esihle, ngoba bekukhona amazinga okungaqiniseki aphakanyiswe ekuguquguqukeni kwesimo sezulu engicabanga ukuthi bekungafanelekile uma kunikezwe ubufakazi, kuyilapho bekukhona amazinga isiqiniseko esidalwe kulo bhubhane obekungagunyaziwe ngoba lusha futhi luyavela, futhi bekusekuningi okusamele kunqunywe. Futhi ngokufanayo, uma abantu abaphethe bedlulisa ulwazi olungalungile, akunandaba ukuthi isayensi inkulu kangakanani, ngakho-ke kufanele siqaphele ukuthi ukuxhumana kuhilela ubunikazi, futhi sikucabangele lokho lapho sichaza ukungaqiniseki. Futhi cabanga ngokwenza lokhu ngezinga lomuntu siqu kakhulu, kanye nokwenza ubulungiswa obengeziwe kwabezindaba kanye nezintatheli ukuze ziqonde ukuthi zingabika kanjani kangcono ngezinto ezingezona ezimnyama nezimhlophe, lapho kunamazinga amaningi kangaka ukungaqiniseki.

U-Nick Ishmael-Perkins 19:05
Siyabonga nobabili ngengxoxo ebiyisisekelo nejabulisayo.

I-Courtney Radsch 19:10
Ngiyabonga, Nick.

Felix Bast 19:11
Ngiyabonga, Nick, ngokuba nami lapha.

U-Nick Ishmael-Perkins 19:13
Sicela uhlanganyele nathi esiqeshini sethu esilandelayo, lapho umbuzo othi sikhuluma kanjani ngesayensi nobuwena. I-Courtney isivele isinikeze ukubuka kuqala okuncane, sizobe sixoxa ngokuthi kungani ocabanga ukuthi ungubani kubaluleke kakhulu endleleni owenza ngayo umqondo wesayensi nomhlaba osizungezile. Ukuze ufunde kabanzi mayelana nochungechunge, sicela uvakashele I-UnlockingScienceSeries.com Uma use-UK, ungavakashela i- Iwebhusayithi ye-International Science Council ukuze uthole okwengeziwe ngale phrojekthi. Le podcast ikhiqizwe uMkhandlu Wesayensi Yezizwe Ngezizwe ngemikhiqizo yezentengiso ye-BBC StoryWorks. Siyabonga ngokuhlanganyela nathi.

Bheka ezinye iziqephu ochungechungeni Ukuvula Isayensi futhi upheqa ihabhu yemidiya exubile, ehlola ukuthi isayensi yenzani ukubhekana nezinselele zokusimama komhlaba. Indaba ngayinye ibonisa indlela isayensi esebenza ngayo ngale kwelebhu noma incwadi, ibandakanya imiphakathi nokwenza umehluko wangempela emhlabeni.