bhalisela
umusho wokudalula i-ai embhalweni

Ukudalulwa kwe-AI ocwaningweni: ngokuya endinganisweni yokubika yomhlaba wonke

Skrolela phansi

Yize i-Artificial Intelligence (AI) ingadlala indima ebalulekile ocwaningweni, ukusetshenziswa kwayo kufanele kuhlale kusobala, kulandeleke, futhi kuhlanganiswe ngokuzibophezela ngaphakathi kwezinqubo zezifundo. Sisize senze imephu yezidingo zokudalulwa kwe-AI ocwaningweni futhi sikhiqize izinga lokubika lomhlaba wonke.

Background

Ukucaca mayelana nokusetshenziswa kwe-AI ezihlokweni zocwaningo kanye neminye imiphumela yezifundo kuyisici esibalulekile sobuqotho bocwaningo.

Njengamanje, izinqubomgomo nezinqubo ze Kanjani ukudalula ukusetshenziswa kwe-AI kuyahluka kakhulu kuzo zonke izifunda, izifunda namasiko okushicilela. Abashicileli abaningi sebeqalile ukwethula izimfuneko zabo zokudalula. Lezi zenzakalo zigcizelela isidingo sokwabelana, ukuqonda umhlaba wonke ukuthi iminikelo ye-AI kufanele idalulwe kanjani ocwaningweni.

Ukubhekana nalesi sidingo, i- Ingqungquthela Yomhlaba Wonke Yesisekelo Sobuqotho Bocwaningo (i-WCRIF), i-International Science Council (ISC), IKomidi Lezimiso Zokushicilelwa (COPE), lo Inhlangano Yabashicileli Bezesayensi, Ezobuchwepheshe Nezokwelapha (STM) futhi I-Global Young Academy (GYA) bathathe isinyathelo esihlanganyelwe sokusebenza ukuze Izinga Lokubika Lomhlaba Wonke Lokudalulwa Kwe-AI Ocwaningweni.

Lesi sinyathelo sakha ithrekhi yokugxila kwe- Ingqungquthela Yezwe Yobuqotho Bocwaningo eVancouver, mhla zi-3–6 kuNhlaba 2026. Lo mzila uhlose ukuthuthukisa indinganiso yokubika esekelwa kabanzi engasetshenziswa kuzo zonke izigaba zocwaningo, amasiko okushicilela kanye nezimo zenhlangano.

Kufana namathuluzi okubika amisiwe, njenge I-Contributor Role Taxonomy (CRrediT), indinganiso enjalo ingasiza ukuvumelanisa okulindelwe kulo lonke uhlelo locwaningo, yenze imikhuba yokudalula ihambisane futhi ifane, futhi ikhuthaze ukusetshenziswa kwabashicileli, izikhungo kanye nabacwaningi.

Ngokuvumelanisa ukudalulwa kwe-AI, sithemba ukusekela ukubeka izinto obala, ukunciphisa ukungaqiniseki phakathi kwababhali, futhi ekugcineni siqinise ubuqotho bocwaningo.

Imisebenzi kanye nomthelela

Ukuqinisekisa ukuthi ukuthuthukiswa kwaleli zinga lokubika kukhombisa inhlobonhlobo yemibono, i-ISC, i-WCRIF, i-COPE, i-STM ne-GYA imema amalungu ayo kanye nomphakathi wocwaningo obanzi ukuthi ubambe iqhaza imijikelezo emithathu yokubonisana:

  1. Disemba 2025 - uFebhuwari 2026: Ukuqondanisa izidingo zokudalulwa kwe-AI, okuveza ifomethi ehlelekile ekhethwayo.
  2. Ephreli 2026 - Agasti 2026: Ukuhlonza okufanele kudalulwe, ukukhiqiza okuqukethwe kanye nentela.
  3. Ukuphela kuka-2026: Ukuhlaziya i-Vancouver Standard ngokusekelwe kwimpendulo eqondile.

Le ndlela yokubamba iqhaza ihlanganisa imibono yabahleli, amalungu esikole, ubuholi bezikhungo zocwaningo, abaxhasi bezimali, imitapo yolwazi, izinhlangano zezimiso zokuziphatha, abashicileli kanye nochwepheshe bobuqotho bocwaningo.

Lolu hlelo luphakanyiswe nguKari D. Weaver (uMphathi Wohlelo, i-AI kanye noMtapo Wokufunda Nokufunda Komshini, Ukufundisa, kanye Nokuklama Ukufundisa, I-Ontario Council of University Librarys) kanye noBert Seghers (uMongameli we I-ENRIO, Amahhovisi Enethiwekhi YaseYurophu Yobuqotho Bocwaningo), futhi isekelwa ngabasebenzi be-ENRIO.

Ukuze uxhumane nathi, uBert Seghers ku- [i-imeyili ivikelwe] noma uFelix Dijkstal ku- [i-imeyili ivikelwe].

Ithimba lephrojekthi

Felix Dijkstal

Felix Dijkstal

Isikhulu Sesayensi

Umkhandlu Wezesayensi Wamazwe Omhlaba

Felix Dijkstal
Lea Nacache

Lea Nacache

Isiphathi Sokuxhumana

Umkhandlu Wezesayensi Wamazwe Omhlaba

Lea Nacache
Johannes Waldmüller Johannes Waldmüller

Johannes Waldmüller

Isikhulu Sesayensi Esiphezulu, Unobhala Omkhulu we-CFRS

Umkhandlu Wezesayensi Wamazwe Omhlaba

Johannes Waldmüller
Xuan LIU

Xuan LIU

Umqondisi Wesikhungo Sendawo Entsha

I-China Association for Science and Technology (CAST)

Xuan LIU
Kelvin Mubiana Katukula

Kelvin Mubiana Katukula

Umphathi Wokuhlanganisa Izinsiza kanye Nokuphathwa Kwezibonelelo

Ikhomishana Kazwelonke Yezocwaningo, Isayensi Nobuchwepheshe, e-Namibia

Kelvin Mubiana Katukula

Amalungu e-ISC afakiwe

Bhalisela izincwadi zethu zezindaba

Bhalisela ku- I-ISC Nyanga zonke ukuthola izibuyekezo ezibalulekile ezivela ku-ISC kanye nomphakathi wesayensi obanzi, futhi uhlole izincwadi zethu zezindaba ezikhethekile ezimayelana ne-Open Science, United Nations, nokunye.

Waves