UMongameli Womhlangano Omkhulu u-Csaba Kőrösi wamukele isiqubulo esithi 'Izixazululo ngobumbano, ukusimama kanye nesayensi' ekuqaleni komsebenzi wakhe. Ezikhathini eziningi, uye wazwakalisa isidingo sesayensi eqinile ukuze kusekelwe izingxoxo eNhlanganweni Yezizwe. Ngokuvumelana nalezi zifiso, kuleli sonto uMongameli u-Kőrösi ubize umhlangano wesibili wecala elingakahleleki wososayensi abavelele nezifundiswa ukuze abikele Amazwe Angamalungu ngezindlela ezingcono kakhulu zokuqhuba izixazululo ezisekelwe ebufakazini ngokubonisana nomphakathi wesayensi. Lokhu kubaluleke kakhulu ukusekela izinqubo zezingxoxo eziyishumi nantathu ezihlobene noguquko ngaphansi kweseshini eqhubekayo yamashumi ayisikhombisa nesikhombisa yoMhlangano Jikelele, wonke ongazuza kwisayensi.
Ngaphakathi kohlaka lwalokhu Kufingqwa koMhlangano Jikelele Wobufakazi Obusekelwe Isayensi Ekusekeleni Izisombululo Eziqhubekayo, i-CEO ye-International Science Council (ISC) u-Salvatore Aricò ukhulume ne-UN kanye Namazwe Angamalungu ayo njengengxenye yephaneli “Yohlelo Lokusekela Isayensi. e-UN: 'Okuvamile' okusekelwe kwisayensi? Unxuse ukuthi kube neseluleko esididiyelwe sesayensi sokusekela zonke izingxoxo ze-UN ezifanele, ukuvala isayensi kumagebe okusebenza, nokukhuthaza izixazululo ezihlala njalo ezinkingeni ezinzima.
“Isayensi nenqubomgomo ziyahlangana ukuze zithembele olwazini ukuze ziqondise izenzo kanye nokwenza inqubekelaphambili ebonakalayo ezindabeni zokusimama. Ukuhlanganiswa kokutholwe okunengqondo okuvela kwisayensi nokwenza inqubomgomo okusekelwe ebufakazini kungasebenza njengesiguquli semidlalo, kunciphise ubungozi futhi kwandise amathuba ahlobene nabantu, imvelo kanye nokusimama. "
- USalvatore Aricò, i-CEO ye-International Science Council
Njengoba umhlaba ubhekene nezinselelo eziphuthumayo nezixhumene, kunesidingo sokuxhumana okuqinile nokushesha kakhudlwana phakathi kwesayensi, inqubomgomo, nomphakathi ukwazisa ukuthathwa kwezinqumo kanye nokuqondisa isinyathelo emiphumeleni efiselekayo.
Ukuze kufezwe lokho, iBelgium, i-India, kanye neNingizimu Afrika yamemezela ukwethulwa kweQembu Labangane NgeSayensi Ezokwenziwa Embizweni Kafushane WoMhlangano Jikelele Wobufakazi Obusekelwe Isayensi Ekusekeleni Izisombululo Eziqhubekayo futhi yathi UMkhandlu Wesayensi Wezizwe Zonke uzokweseka Iqembu. IQembu liholwa ngokubambisana yiBelgium, India, kanye neNingizimu Afrika futhi wonke Amazwe Angamalungu e-UN amenyiwe ukuthi alijoyine. Amanye Amazwe Angamalungu engeziwe asevele ezwakalise intshisekelo yawo yokujoyina iQembu, kulandela amazwi akhulunywa ngamazwe asungula.
“Sidinga ukubambisana okuhleliwe nokujwayelekile phakathi kwesayensi nomphakathi wenqubomgomo. Ukwesekwa kwesayensi esikudingayo kumele kube yimikhakha eyahlukene, kutholwe idatha, kusetshenziswe ngokwesayensi, kanye nezixazululo. Ngihalalisela i-Belgium, i-India, kanye neNingizimu Afrika ngesinyathelo sabo sokwakha Iqembu Labangane NgeSayensi Yokusebenza futhi ngikhuthaza wonke Amazwe Angamalungu ukuba acabangele ukujoyina. IQembu liwumzamo omusha hhayi nje ngoba lisanda kwakhiwa kodwa futhi ngoba indlela yalo izothuthuka kakhulu ekusekeleni izingxoxo.”
- HE Csaba Kőrösi, uMongameli weSeshini yama-77 yoMkhandlu-jikelele we-UN
Ukusungulwa kwaleli Qembu elisekela isayensi nolwazi olusebenzisekayo kunikeza umfutho obalulekile nohambisanayo emizamweni eqhubekayo yokwakha indima eqinile yesayensi ekuthathweni kwezinqumo ezingeni lomhlaba.
“Sidinga izixazululo ezaziswa yisayensi kunangaphambili. Imigomo eyinhloko yeQembu Labangane NgeSayensi Yesenzo kuyoba ukukhuthaza ukuzibophezela okukhulu kwamazwe Angamalungu e-UN ekusebenziseni ulwazi, nokuqinisekisa ukuthi ayafinyelela olwazini olungasetshenzwa. Osihlalo abambisene bamema wonke Amazwe Angamalungu ukuthi ajoyine Iqembu Labangane”.
- HE Ruchira Kamboj, Omele Unomphela wase-India kuNhlangano Yezizwe, egameni labosihlalo ababambisene abathathu.
“Isinyathelo samazwe angamalungu sokwakha iQembu Labangane NgeSayensi Yesenzo sibonisa umbono nobuholi. Lesi sinyathelo siza esikhathini esibucayi ukuze kuthuthukiswe ukuthathwa kwezinqumo okusekelwe ebufakazini ezingeni lomhlaba wonke futhi kuhambisane nemizamo eqhubekayo yokudala indlela yokweluleka ngokwesayensi ye-UN. UMkhandlu Wesayensi Yezizwe Ngezizwe ujabule kakhulu ngokuthi umenywe ukusiza umkhuba wokusekelwa kwesayensi ku-UN ngendima esemthethweni yezobuchwepheshe eQenjini Labangane. "
- USalvatore Aricò, i-CEO ye-International Science Council
UMkhandlu Wesayensi Yamazwe Ngamazwe wamenywa ukuba usekele leli qembu ngenkuthalo ukuze kuqinisekiswe ukubandakanyeka komphakathi wezesayensi ngokusekelwe ezidingweni nezinto eziza kuqala ezihlonzwe amazwe abambe iqhaza. Ukuzibophezela koMkhandlu ekusebenzisaneni namazwe angamaLungu kuzokwenza ukuthi ulwazi olusebenzayo luqhutshwe ezingeni lomhlaba wonke futhi luqhubezele umphakathi wesayensi ukuthi ulethe ulwazi olungcono olunikeza ukuqonda okuqinile mayelana nezinkinga kanye nohlu lwezinketho, izisombululo, nokungenelela okunikeza ulwazi oluqinile mayelana nezinkinga ezihlukahlukene. kumele kubhekwe ukubhekana nazo.
“Kubalulekile ukuthi isayensi isetshenziselwe kangcono ukwenza okuthile ezindabeni eziningi ezibhekene nomphakathi womhlaba. Iqembu labangane kuSayensi Yokusebenza lihlinzeka ngendlela yokusiza ekutheni isayensi idlale indima eqinile ekwaziseni izingxoxo zamaZwe Angamalungu. I-ISC ijabule ngokuthi ibe ngumgqugquzeli wokusungulwa kweQembu Labangane. Sizohlinzeka ngokusekela konobhala kanye nobufakazi bokuhlanganiswa kweQembu. Lesi isinyathelo esibalulekile esiya phambili ekuletheni ulwazi lwesayensi ngempumelelo kakhudlwana engqungqutheleni ebalulekile yezizwe ngezizwe.”
- Peter Gluckman, uMongameli woMkhandlu Wesayensi Yezizwe Zonke
“UMongameli woMkhandlu-jikelele kanye noNobhala-Jikelele we-UN bebelokhu bedonsela ukunaka kwethu esidingweni sokwenza izindlela ezintsha zokusebenzisa ubufakazi besayensi ukusekela izinqubomgomo kanye nokuthathwa kwezinqumo, futhi isayensi isaxhaswa ngemali encane njengoba kubhalwe embikweni wesayensi ojwayelekile we-UNESCO. . I-Group of Friends izonikeza izinketho ezinobufakazi ezingxoxweni kanye nezingxoxo. IBelgium izothatha iHhovisi likaMongameli we-EU ngoJanuwari 2024 futhi enye yezindawo eziza kuqala kuzoba ezempilo kanye nokunakekelwa kwezempilo okubalulekile ekuzuzeni ama-SDGs. "
- UPhilippe Kridelka, Ummeleli Waphakade wase-Belgium ku-United Nations
INingizimu Afrika ihlonishwe ngokuba yingxenye yalolu hlelo oluzosekelwa UMkhandlu Wezesayensi Wamazwe Ngamazwe. Njengoba kubonisiwe phakathi nobhadane lwe-COVID-19, isayensi idlala indima enkulu ezimpilweni zethu zansuku zonke nasekwaziseni izinqumo. Ukuzinikela kweNingizimu Afrika kwezesayensi enomthelela kukhonjiswe nawukusingatha kweNingizimu Afrika Iforamu Yesayensi Yomhlaba ngoZibandlela wezi-2022.
- HE Xolisa Mabhongo, IPhini Lommeleli Waphakade waseNingizimu Afrika kuNhlangano Yezizwe Ezihlangene
UMkhandlu Wesayensi Yamazwe Ngamazwe uzohlanganisa ubulungu bawo bomhlaba wonke bezikhungo zemfundo ephakeme zikazwelonke, izinyunyana zesayensi yamazwe ngamazwe kanye nezinhlangano kanye namanethiwekhi esayensi ngamazwe kuwo wonke isayensi yemvelo nenhlalo ukuze kugqugquzelwe futhi kubizwe ubungcweti besayensi nezeluleko ezindabeni ezinkulu ezikhathaza isayensi nomphakathi futhi unikeze isayensi kanye nesayensi yezenhlalo. ukwesekwa kobuchwepheshe ezingxoxweni kanye nezinhlelo zeQembu Labangane.
Isithombe ngu James Waddell – ISC.