bhalisela

I-ISC kanye ne-UNESCO basebenzisana ukuthuthukisa isayensi yokuthula, amalungelo abantu kanye nentuthuko esimeme

Isivumelwano esisha sokubambisana phakathi kwe-International Science Council (ISC) kanye ne-United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) sibeka uhlaka oluhlanganyelwe lwemisebenzi ehlanganyelwe kanye nokubambisana kwesikhathi eside ukuqinisa izinhlelo zesayensi emhlabeni wonke kanye nokukhuthaza ukubambisana kwesayensi kwamazwe ngamazwe.

Isivumelwano, esisayinwe nguMongameli we-ISC Peter UGluckman kanye noMsizi woMqondisi Jikelele we-UNESCO, okwesikhashana, u-Abou Amani, bakhela emlandweni omude wokubambisana okuphumelelayo futhi baletha izinhlangano ezimbili ekuvumelaneni okuseduze phakathi kwezinhlobo eziningi zezinto eziza kuqala, kusukela ekuvikeleni inkululeko yososayensi yokusebenza ngokuphepha kuya ekuvaleni izikhala ezinde ekufinyeleleni nasekuhlanganyeleni kwesayensi. 

Ubambiswano olusemthethweni luqinisekisa ukuzibophezela kwe-ISC kanye ne-UNESCO ekusebenzisaneni ukufeza le migomo:  

  • Ukuqhubekisela phambili ukuthula, amalungelo abantu, ilungelo lesayensi, kanye nentuthuko esimeme ngokusebenzisa isayensi kanye nokubambisana kwamazwe ngamazwe 
  • Khuthaza isayensi njengento enhle yomphakathi yomhlaba wonke kanye nokusetshenziswa kwesayensi ukuze kuzuze wonke umuntu 
  • Qinisa izinhlelo zesayensi 
  • Khuthaza inqubomgomo enolwazi lwesayensi kanye nokwenza izinqumo 
  • Thuthukisa ukulingana kwesayensi kanye nokufinyelela okulinganayo kolwazi lwesayensi kanye nokusetshenziswa kwalo 

Isayensi iyithonya elinamandla lokuthula, intuthuko esimeme kanye nenhlalakahle yabantu, kodwa izinzuzo zayo zingatholakala ngokugcwele kuphela uma ulwazi lwabelwana ngalo obala, ososayensi bangasebenza ngokukhululeka nangokuphepha, futhi amathuba okuhlanganyela kwisayensi ayatholakala kubo bonke. Ngokuhlanganisa amandla ethu ahambisanayo, i-ISC kanye ne-UNESCO baqinisekisa ukuzibophezela kwabo kwisayensi njengento enhle yomphakathi womhlaba wonke kanye nokuthuthukisa inqubomgomo esekelwe ebufakazini yezinselelo ezicindezela kakhulu emhlabeni. Silangazelela ukusebenzisana eduze ne-UNESCO ngezenzo ezizoqinisa izinhlelo zesayensi, zisekele ilungelo lesayensi futhi ziqinisekise ukuthi ukubambisana kwesayensi kuyaqhubeka nokusebenzela isintu kanye nomhlaba.

Sir Peter Gluckman

Sir Peter Gluckman

UMongameli we-ISC, USolwazi Ohloniphekile Emeritus ONZ KNZM FRSNZ FRS

Sir Peter Gluckman

Lesi sivumelwano siphinde siveze indlela yokuthi izinhlangano zombili zibeke isayensi njengesisekelo sokuthula kanye nokubambisana kwamazwe ngamazwe, okuhlanganisa nokubandakanyeka okuqhubekayo ku- Inkundla Yesayensi Yomhlaba kanye nemibuthano efanayo.  

Womabili amaqembu agcizelele nokubaluleka kokubambisana kwawo kwesikhathi eside ekusekeleni izinhlelo zocwaningo zamazwe ngamazwe, okuhlanganisa I-Global Ocean Observing System (kuxhaswe ngokubambisana ne- IKhomishana Yezocwaningo Lwezolwandle Ephakathi Kukahulumeni, lo Inhlangano Yezezulu Yomhlaba, the Uhlelo Lwezemvelo lwe-UN) kanye Uhlelo Lomhlaba Locwaningo Lwesimo Sezulu, kokubili okuncike ekubambisaneni okuqhubekayo, okuwela imingcele njengoba lesi sivumelwano senzelwe ukusekela.

Iphinde isekele Iminyaka Eyishumi Yamazwe Ngamazwe Yesayensi Yentuthuko Esimeme, kanye namashumi eminyaka omhlaba wonke agxile ku- ocean futhi i-cryosphere, izinhlelo ezimbili ezisiphetho sazo sihlobene kakhulu nokuzinza okubanzi kweplanethi. 

Background 

I-ISC ibilokhu inobungani obusemthethweni ne-UNESCO. Laba bobabili izinhlangano ezandulelayo ye-ISC – i-International Council for Science (ICSU) kanye ne- I-International Social Science Council (ISSC), eyahlangana yakha i-ISC ngo-2018 - yayinobudlelwano obusemthethweni obuhlala isikhathi eside nobuqhubekayo ne-UNESCO, kusukela ngo-1946 nango-1952 ngokulandelana. I-ISSC yasungulwa ngo-Okthoba 1952 ngaphansi kwe-UNESCO ngemuva kwesinqumo esamukelwe eNgqungqutheleni Jikelele yesi-6 ye-UNESCO ngo-1951. 

Ngaphezu kwalokho, lezi zinhlangano ezimbili zisebenza njengonobhala ohlanganyelwe we- Iqembu Labangane kuSayensi Yesenzo, esebenza njengenkundla yokuxoxisana nokushintshana ngobufakazi kososayensi, osopolitiki kanye nabenzi benqubomgomo. 

Ngo-2020, i-ISC yasayina isivumelwano Imemorandamu Yokuqonda ne-Intergovernmental Oceanographic Commission (IOC) ye-UNESCO ngenhloso Iminyaka Eyishumi Yesayensi Yasolwandle Yentuthuko Esimeme (2021-2030)

Lezi zinhlangano ezimbili zakha ngokubambisana Usuku Lomhlaba Lwesayensi Lokuthula Nentuthuko futhi uqhubeke nokubiza kanyekanye imihlangano emibili ngonyaka Inkundla Yesayensi Yomhlaba nabanye abalingani.


Hlala unolwazi lwakamuva ngezincwadi zethu zezindaba