bhalisela

Zibandakanye onyakeni wesi-5 wamazwe ngamazwe we-Polar

Amalungiselelo e-5th International Polar Year (IPY-5) ayaqhubeka, okuwuhlelo olukhulu lwamazwe ngamazwe oluqhubekisela phambili ucwaningo lwendawo ezungezile nokubambisana ukuze kubhekwane nezinselele zomhlaba. Njengomhlanganisi kanye nelungu LeKomidi Eliphethe le-IPY-5, UMkhandlu Wesayensi Wamazwe Ngamazwe (ISC) uyakujabulela ukwabelana ngamathuba amasha amathathu okuzibandakanya kulo mzamo womhlaba wonke, ohlanganiswe yiKomidi Eliphethe le-IPY-5 kanye NoNobhala Wesikhashana.

Ngaphambi kwe 2025 Arctic Circle Assembly, okwenzeka kusukela mhla ziyi-16 kuya zingama-18 kuMfumfu, ubuholi bomhlaba wonke be-IPY-5 buvule amathuba amathathu abalulekile okuxoxisana ukuze busize ekuhleleni ukuhlela, ukuxhumanisa, nokubamba iqhaza kowezi-5. Unyaka Wezwe Lomhlaba Wonke (2032–33):

  • Isicelo samabhidi wokusingatha i- Ihhovisi Lokuxhumanisa Izizwe ngezizwe (kusukela ekuqaleni kuka-2027 kuya okungenani ku-2035).
  • Isicelo samaKomiti Kazwelonke samazwe afisa ukufaka isandla ku-IPY-5 (umnqamulajuqu)
  • Isicelo samaphrojekthi we-IPY-5, aqala ngo-2026, amema izikhungo, abacwaningi, nemiphakathi ukuthi ifune ukugunyazwa kwe-IPY-5 ngemizamo yabo.

I-Fifth International Polar Year (IPY-5) isivele iyanyakaza, iyethula izigaba ezintathu: isigaba sokuhlela (2021-2026) esibandakanya ukubonisana ukuze kuchazwe izinto ezibalulekile nezinhlaka; isigaba sephrojekthi (2026-2033) esimakwe ngemizamo emikhulu yocwaningo, umsebenzi wasendle, kanye nokufinyelela; kanye nesigaba sefa (kusukela ngo-2033 kuya phambili) sigxile ekuhlaziyweni kwedatha, ukudluliswa kolwazi, nokuhlolwa komthelela we-IPY-5.

Ngemibuzo ngezingcingo, sicela uxhumane ne-ISC IPY-5 Focal Point Morgan Seag at [i-imeyili ivikelwe] noma i-IPY-5 Interim Secretariat at [i-imeyili ivikelwe].


Cela Amabhidi ukubamba iHhovisi Lokuxhumanisa i-IPY-5 International

IKomidi eliPhezulu le 5th International Polar Year 2032-33 (IPY-5) manje yamukela amabhidi okusingatha nokuxhasa i-International Coordination Office ngokuhlela nokusebenzisa i-IPY-5. Isikhathi sokusebenza seHhovisi Lokuxhumanisa kulindeleke ukuthi siqale ekuqaleni kuka-2027 kuze kube okungenani ekupheleni kuka-2035. 

Inqubo yokubhida izobandakanya le minqamulajuqu elandelayo:  

  • 13 February 2026 ngo-18:00 GMT: Umnqamulajuqu wokuhambisa izinhlamvu ezimfushane zokuvezwa Kwentshisekelo (ubuningi bamakhasi angu-2) ngaleli fomu.
  • Ngemva kokubuyekeza amazwi abonisa intshisekelo, Ikomidi Eliphethe le-IPY-5 lizoxhumana namabhidi asohlwini ukuze libameme ukuthi balethe amabhidi aphelele ungakapheli umhla zingama-31 Meyi 2026. Imiyalo enemininingwane yamabhidi aphelele izothunyelwa kumabhidi asohlwini olungakedluli ngasekuqaleni kukaMashi 2026.

Amabhidi amukelwe kusuka: 

  • Izikhungo ngazinye noma izinhlangano 
  • I-Consortia yezikhungo eziningi noma izinhlangano ezweni elilodwa noma amaningi

Amabhidi kufanele avele ezikhungweni / izinhlangano eziku amazwe anohlelo olukhona olusebenzayo lwe-Arctic kanye / noma lwe-Antarctic. Sicela ubheke ubulungu be- Ikomidi lamazwe ngamazwe le-Arctic Science (IASC) futhi IKomidi Lesayensi Locwaningo Lwe-Antarctic (i-SCAR) ngezibonelo zamazwe anezinhlelo zocwaningo ezisebenzayo ze-Arctic kanye/noma ze-Antarctic. Izikhungo / izinhlangano ezivela emazweni angewona amalungu e-IASC noma e-SCAR zingase nazo zifake isicelo uma zingabonisa uhlelo olukhona olusebenzayo lwe-Arctic kanye / noma uhlelo locwaningo lwe-Antarctic noma zihlinzeka ngebhidi ehlanganyelwe nezwe elibonisayo. 

Ulwazi oluthe xaxa mayelana nokubiza amabhidi kanye nezidingo ze-IPY-5 International Coordination Office iyatholakala ku Iwebhusayithi ye-IPY-5


Kubizwe amaKomiti Kazwelonke

Unyaka Wesihlanu Wamazwe Ngamazwe Ngamazwe Ngamazwe Ngamazwe Ngamazwe Ngamazwe Ngamazwe Ngamazwe Ngamazwe Ngamanzi (2032–33), noma i-IPY-5, kuzoba yisenzo esikhulu esididiyelwe sezizwe ngezizwe ukuze kubhekwane nezinselelo eziphuthumayo zomhlaba wonke ngokuthuthukisa ucwaningo oluthinta indawo ezungezile. Impumelelo yayo izoncika emalini eqinile kazwelonke exhunywe ngokubambisana ngokubambisana kwamazwe ngamazwe.

Iminikelo yasekhaya neyezwe izodidiyelwa ngu IPY-5 Amakomidi Kazwelonke ukuthi noma yiliphi izwe elinentshisekelo yokunikela ku-IPY-5 lingakwazi ukulimisa kusukela ngo-Okthoba 2025. Amakomiti kufanele asebenze nge-IPY-5 ngo-2032–33 kuze kube okungenani unyaka owodwa kudlule ukuphela kwe-IPY-5.

Ngokunikela kusenesikhathi, amazwe angashintsha indlela i-IPY-5 eletha ngayo ulwazi nomthelela emhlabeni. Ulwazi olwengeziwe ku indlela yokudala Ikomidi Likazwelonke le-IPY-5 kungatholakala kwi Iwebhusayithi ye-IPY-5.


Shayela i-IPY-5 Projects kusukela ngo-2026

Unyaka Wesihlanu Wezwe Lomhlaba Wamazwe Ngamazwe (2032–33) uzobandakanya ucwaningo olunentshisekelo nolubanzi, lwezemfundo, lokufinyelela emphakathini kanye neminye imiklamo nemisebenzi emhlabeni wonke egxile ezifundeni ezitholakala ezindaweni ezishisayo. Uhlelo lwe iziphakamiso zephrojekthi izogqamisa futhi ixhumanise izinhlelo ezifaka isandla ku-IPY-5 kusukela ngo-2026 kuye phambili. Ukuthola ukugunyazwa njengesinyathelo se-IPY-5 kuyindlela yokuxhuma amaphrojekthi kulo mzamo womhlaba wonke we-polar nokuqinisekisa ukuthi inikela efeni elabelwe le-IPY-5.

Kuzoba khona:

  • Izinqubo Zokugunyazwa Kwamazwe Ngamazwe ihlanganiswe yi-IPY-5 International Coordination Office kanye neKomidi Eliphethe lamaphrojekthi wamazwe ngamazwe ahilela amazwe amaningi. Izingcingo zonyaka zokuvumela zizoshicilelwa kusukela ngo-2026.
  • Izinqubo Zikazwelonke Zokugunyaza kuhlanganiswe Amakomidi Kazwelonke e-IPY-5 kumaphrojekthi kazwelonke/agxile endaweni abandakanya izwe elilodwa kuphela.

Amaphrojekthi angaba nomthelela kulokhu:

  • Isikhathi sokukhuphuka siye ku-IPY-5 (2026–2031), kanye/noma
  • IPY-5 (2032–33), kanye/noma
  • IPY-5 Legacy period (2034 kuya phambili)

Abantu, izikhungo, izinhlangano, kanye nemiphakathi esebenza ngezihloko ezihlobene ne-Arctic , Antarctic, noma ukuxhumana kwabo komhlaba wonke bayofaneleka ukufaka isicelo.

Imininingwane enemininingwane nge-IPY-5 Project Endorsement Izinqubo izotholakala ekuqaleni kuka-2026 ku- Iwebhusayithi ye-IPY-5.

Isicelo sokuqala sokuvumela amaphrojekthi wamaphrojekthi wamazwe ngamazwe sizokhishwa entwasahlobo ka-2026.


Isithombe ngu Mude Ma on Unsplash

Hlala unolwazi lwakamuva ngezincwadi zethu zezindaba