The Umklomelo weFrontiers Planet namuhla imemezela ama-National Champions angu-25 avela ezikhungweni zocwaningo ezihamba phambili emazwekazini ayisithupha—ososayensi abavelele ocwaningo lwabo oluthuthukisa ukuqonda kwethu uhlelo loMhlaba ngenkathi benikeza izixazululo ezisebenzayo nezinwebekayo zokusiza ukugcina isintu siphephile ngaphakathi kwemingcele yamaplanethi.
Njengoba umncintiswano wesayensi womhlaba wonke omkhulu kunayo yonke emhlabeni ugxile empilweni yeplanethi, lo Mklomelo unikeza ososayensi abathathu imiklomelo $1 million ngonyaka futhi isheshisa ucwaningo olushintshayo ngamandla okwakha imiphumela yangempela. Ama-National Champions akhethwe yi- Ijaji le-100, iqembu elizimele lochwepheshe abaphambili bokuzinza kanye nempilo yamaplanethi eliholwa nguSolwazi Johan Rockström, umakhi wohlaka lwemingcele yamaplanethi.
Ama-Champions manje adlulela esigabeni sokugcina somncintiswano, lapho abathathu bazokhethwa khona njenge Abanqobi Bomhlaba Wonke kamuva kulo nyaka futhi banikeze u-$1 million ngamunye ukuze bandise ucwaningo lwabo emhlabeni jikelele.
Uhlaka lwemingcele yamaplanethi luchaza imikhawulo eyisishiyagalolunye yesistimu yoMhlaba lapho isintu singachuma khona ngokuphepha. Ukuwela le mingcele kwandisa ingozi yokushintsha kwezemvelo okungazelelwe noma okungenakuguqulwa. Njengoba imingcele eminingi manje ingaphansi kwengcindezi enkulu, ukusheshisa ukuvumelana kanye nokusetshenziswa okusekelwe kwisayensi kubalulekile.
USolwazi Johan Rockström uthe: "Abaphumelele kuzwelonke abangamashumi amabili nanhlanu boMklomelo we-Frontiers Planet ka-2026 babonisa ukuhlukahluka kocwaningo oludingeka ngokushesha. Behlanganisa izihloko ezahlukahlukene, izifundo, kanye nezindlela zokwenza izinto, babelana ngekhwalithi echazayo: ubuhle ekuthuthukiseni ukuqonda kwethu uhlelo loMhlaba kanye nokuvula imingcele emisha endaweni yezixazululo."
Manje njengoba iwuhlelo lwayo lwesihlanu, uMklomelo ka-2026 uphawula isinyathelo esibalulekile esiya phambili ngobukhulu kanye nokufaneleka kwezingozi zesimo sezulu zamanje.
Iqembu lalo nyaka lihlanganisa ama-National Champions avela emazweni angu-25, kanye nabameleli abasha abavela IPeru, iColombia, iSenegal, kanye ne-United Arab Emirates, kanye nokubamba iqhaza okunamandla okuvela eLatin America nase-Afrika—izifunda eziyinhloko ezinqumweni zemvelo, ezomnotho, kanye nezinsiza zomhlaba wonke.
Kushicilelwe kumajenali ahamba phambili okuhlanganisa Isayensi, Nature, I-PNAS, Futhi Impilo Yeplanethi YeLancet, ucwaningo lwalo nyaka luhlanganisa igunya lesayensi nokusebenza kwangempela ngesikhathi sokucindezeleka okwandayo kwabenzi bezinqubomgomo.
“Kusukela Esayensini Kuya Enqubweni Yenqubomgomo: Izixazululo Zeplanethi Ezisebenzayo ziqokomisa isidingo esiphuthumayo sokuhumusha ukuqonda kwesayensi kube izixazululo zenqubomgomo ezisebenzisekayo ngezinga elifunwa yizinselele zanamuhla,” kusho uTshilidzi Marwala, uNobhala-Jikelele Ongaphansi kweZizwe Ezihlangene kanye noMphathi weNyuvesi Yezizwe Ezihlangene. "Kusukela ekungcolisweni komoya kuya ekushintsheni kwesimo sezulu, izingcindezi kubantu nasemhlabeni ziyanda - zidinga ukuxhumana okuqinile phakathi kwesayensi nokwenza izinqumo. Siyaziqhenya ngokubambisana ne-Frontiers Policy Labs kanye ne-Potsdam Institute for Climate Impact Research ukuze kuthuthukiswe lo mzamo."
Ama-National Champions abhekana nezinye zezinselelo eziphuthumayo kakhulu ezibhekene nababambiqhaza namuhla - izindawo lapho umbiko wenqubomgomo ubonisa khona izindlela zamanje ezivame ukwakheka kudatha engaphelele, noma izinkolelo-mbono eziphelelwe yisikhathi. Lokhu kufaka phakathi ukuthunjwa kwekhabhoni okusekelwe esimweni sezulu kanye nezindiza ezithuthukisiwe eziya ekubusweni kwe-lithium okuholwa ngumphakathi, ukuvikelwa kolwandle oluphakeme, ukwenziwa kwemodeli yamanzi ezwekazini, ukuguqulwa kokubalwa kwe-methane, ezolimo ezikhipha ukungcola okuphansi, ingozi yesomiso yeminyaka eminingi, kanye nepulasitiki eyenzelwe ukugwema ukungcola kwesikhathi eside. Ndawonye, la ma-National Champions abonisa ushintsho oluvela ekuxilongeni izinkinga zomhlaba luye ekuletheni izixazululo ezisebenzayo abenzi bezinqubomgomo, abaholi bezimboni kanye nemiphakathi abangazisebenzisa manje.
USolwazi uJean-Claude Burgelman, uMqondisi we-Frontiers Planet Prize, uthe:
"Asisekho siswele izixwayiso—asisekho siswele izixazululo nesikhathi. Ngokubona nokusekela ucwaningo oluqinile nolukwazi ukulinganiswa emhlabeni wonke, uMklomelo usiza ukuguqula isayensi eguqulayo ibe yisenzo esihlangene seplanethi enempilo."
Uhlu oluphelele lwabanqobi besizwe bango-2026, oluhlukaniswe ngezixazululo zabo, lumi kanje:
NjengabaNqobi Besizwe, umcwaningi ngamunye uzoba nethuba lokwabelana ngocwaningo lwakhe oluwine imiklomelo ngezingqungquthela zikazwelonke nezamazwe ngamazwe ukuze kube lula ushintsho oluhlelekile oludingekayo ukuze kuvikelwe impilo yeplanethi yethu. Kanye ne-International Science Council, lokhu kwenzeka ngokusekelwa kwabalingani bamasu boMklomelo, okuhlanganisa Potsdam Institute for Climate Impact Research, I-African Academy of Sciences, Kanye I-Villars Institute.
Umcimbi Wokunikezwa Umklomelo We-Frontiers Planet uzoba ngomhlaka-2017. 18 Januwari 2027 eDavos. Umbuki zindwendwe ngu- Indlu Yesayensi Yemingcele, lesi senzakalo esibalulekile sizohlanganisa abaholi bemicabango abavela kwezenqubomgomo, ezenzweni, kanye nezenzo zomusa. Sizobeka isayensi eguqulayo phakathi kwengxoxo, sigqamise izinto ezintsha kanye nezixazululo lapho intuthuko yesayensi yemingcele yeplanethi isiza khona ekuqondiseni izinqumo ezichaza ikusasa lethu.
Isithombe ngu Amavolumu eplanethi on Unsplash