IKhomishana Kazwelonke Yesayensi Nobuchwepheshe ibe yilungu kusukela ngo-2006.
Uhulumeni waseMalawi usungule Ikhomishana Kazwelonke Yesayensi Nobuchwepheshe (i-NCST) njengoba kunikelwe kuMthetho Wesayensi Nobuchwepheshe (No. 16 ka-2003) ukuze kuthuthukiswe izindaba zesayensi nobuchwepheshe eMalawi. UMkhandlu Kazwelonke Wokucwaninga waseMalawi kanye noMnyango wezeSayensi Nobuchwepheshe badidiyelwa ukwakha Ikhomishana Kazwelonke Yesayensi Nobuchwepheshe kulandela umyalelo weKhabhinethi wamhla zingama-20 kuMfumfu wezi-2008.
I-NCST ngokuyinhloko ihlinzeka ngezeluleko zeSayensi Nobuchwepheshe (i-S&T) kuHulumeni nabanye ababambiqhaza kuzo zonke izindaba ezihlobene nesayensi nobuchwepheshe ukuze kuzuzwe intuthuko eholwa yisayensi nobuchwepheshe. Ithola igunya layo kuNgqongqoshe obhekele Isayensi Nobuchwepheshe ukuze aqinisekise ukuthi ifinyelela emazingeni aphezulu kanye nayo yonke imikhakha yentuthuko yezenhlalakahle nezomnotho ezweni.
Uhulumeni uyakwamukela ukusungulwa kweKhomishana njengesu elibalulekile lokuthuthukisa nokusetshenziswa kwe-S&T emizamweni yayo yokuthuthukisa ukuze kusheshiswe intuthuko yezenhlalo-mnotho yesizwe futhi kwenziwe ngcono izinga lempilo yabantu baso.
Unobhala we-NCST waqala ukusebenza ngoZibandlela, 2009.
UMBONO
Isikhungo esiholayo ekuthuthukisweni kwesayensi, ubuchwepheshe kanye nokuqanjwa kabusha kokukhula okusimeme nentuthuko eMalawi
UBIZO
Ukukhuthaza, ukusekela, ukudidiyela kanye nokulawula ukuthuthukiswa kanye nokusetshenziswa kwesayensi, ubuchwepheshe kanye nokusungula izinto ezintsha ukuze kwakhiwe ingcebo futhi kuthuthukiswe indlela yokuphila.
Isithombe ngu Craig Imikhuba on Unsplash