I-UN Science, Technology and Innovation (STI) Forum iyipulatifomu yaminyaka yonke ye-United Nations yokuthi isayensi, ubuchwepheshe kanye nokusungula izinto ezintsha kungasheshisa kanjani intuthuko ku-Ajenda ka-2030 kanye neMigomo Yentuthuko Eqhubekayo (SDGs). I-UN ihlanganisa ndawonye Amazwe Angamalungu, izinhlangano ze-UN, ososayensi, onjiniyela, umphakathi, abasunguli bezinto ezintsha kanye nomkhakha ozimele.
Kubanjwa minyaka yonke ngaphambi kuka Inkundla Yezepolitiki Esezingeni Eliphezulu (i-HLPF), inikeza imibono enolwazi ngesayensi kanye nokusungula izinto ezintsha ekulandelelweni nasekubuyekezweni kwe-SDG. Nakuba ingeyona indawo yokuxoxisana, idlala indima ebalulekile yokubeka i-ajenda ekwakheni izinto eziza kuqala ze-STI kanye nokubambisana.
Usihlalo ngokubambisana yi-Austria neZambia, i-11th Iforamu ye-STI kuzokwenzeka I-6-7 Meyi 2026 at Indlunkulu yeZizwe Ezihlangene, ngaphansi kwesihloko esithi: “Isayensi, ubuchwepheshe kanye nokusungula izinto ezintsha okuguquguqukayo, okulinganayo nokuhlelekile kwe-Ajenda ka-2030 kanye nekusasa elizinzile labo bonke"futhi kuhambisana nama-SDG abuyekezwayo kulo nyaka:
I-ISC inikela kokuqukethwe kwesayensi kweForamu ngokuhlanganisa ubuchwepheshe obuvela kuwo wonke amalungu ayo omhlaba. Incoma izikhulumi, isekela ukubamba iqhaza kososayensi nabaholi besayensi, inikela ngezingxoxo ezisemthethweni kanye nezingxoxo, futhi ihlela imicimbi eseceleni. Ngale ngxoxo, i-ISC isebenza ukuqinisekisa ukuthi imibono yesayensi eyahlukahlukene, ehlanganisa imikhakha eyahlukene kanye nenqubomgomo iyabonakala ezingxoxweni.
Njengomxhumanisi we- Iqembu Elikhulu Lomphakathi Wesayensi Nezobuchwepheshe, kanye ne I-World Federation of Engineering Organizations (WFEO), i-ISC iphinde imele umphakathi obanzi wesayensi nobunjiniyela wezinqubo ezihlobene ne-SDG. Kule ndima esemthethweni, isekela ukuqokwa kwezikhulumi futhi ilethe izitatimende kuMazwe Angamalungu emihlanganweni ye-plenary, inikela ngemibono ehlelekile evela emphakathini wesayensi nobuchwepheshe.
Isici esihlukile sokuzibandakanya kwe-ISC ngo-2026 ukuhlelwa kokuhlanganiswa kobuchwepheshe bePacific, ngokubambisana ne-Regional Focal Point yayo ye-Asia kanye nePacific. Izinhlelo zamanje zifaka phakathi ukusekela ukubamba iqhaza kwezazi zasePacific eNew York, ukuveza ubuchwepheshe bazo emihlanganweni eminingi, kanye nokubiza umcimbi oseceleni oholwa yi-ISC.
Lo mzamo uphendula intshisekelo enamandla evela kubalingani be-UN kanye namazwe angamalungu, okuhlanganisa neqembu lokuxoxisana le-Pacific Small Island Developing States elaholwa yiFiji ngo-2026, futhi lifika ngesikhathi ngenxa yezinqubo ezizayo ze-UN ezisezingeni eliphezulu mayelana nokwenyuka kwamanzi nolwandle. I-ISC izophinde ilungiselele iNcwadi Yamathalente eqokomisa iPacific kanye nabanye ochwepheshe abaqoqwe eNgqungqutheleni, ukusekela ukubonakala nokuzibandakanya kulo lonke isonto.
| Idethi, isikhathi (EST), indawo | Incazelo |
| 5 May 10: 00 - 11: 15 Igumbi Lengqungquthela C endlunkulu ye-UN | Isihloko: Isayensi Nekusasa Lokubambisana Kwamazwe Ngamazwe Umcimbi ohlangene uhlelwe yiQembu Labangane Besayensi Yezenzo, lapho i-ISC isebenza khona njengoNobhala-Jikelele weQembu ne-UNESCO Lo mcimbi uzohlola kokubili amandla kanye nemikhawulo yesayensi yezobudlelwano kanye nokubambisana kwesayensi kwamazwe ngamazwe ekwenzeni kube lula ukuxoxisana, ukuqinisa ukubambisana, kanye nokusekela ukuhlanganyela okubandakanya wonke umuntu ezinqubweni zesayensi zomhlaba wonke. Abamele i-ISC: UKartik Sheth, uprofesa osizayo eGeorgetown University, umsunguli we-CEO kanye ne-Empowered Earth Alliance, owayengusosayensi oyi-Associate Chief Scientist e-NASA U-Eliala Fihaki, Umqondisi Ophethe, i-Kollective Consult |
| 5 May 13: 15 - 14: 40 Umsebenzi Ohlala Njalo WaseMaldives | Isihloko: Ukusebenzisa Ubuchwepheshe Bedijithali Ukuze Kuthuthukiswe Ukuqapha Izinkomba ze-SDG Umcimbi ohlangene uhlelwe yi-International Research Center of Big Data for Sustainable Development Goals (CBAS), uMnyango Wezomnotho Nezenhlalo Wezizwe Ezihlangene (i-UNDESA), uMsebenzi Ohlala Njalo weRiphabhulikhi yaseMaldives kwiZizwe Ezihlangene kanye ne-International Society for Digital Earth Abamele i-ISC: Awnesh Singh, Isikhungo Sekusasa Elisimeme (CSF), iNyuvesi yaseNingizimu Pacific, eFiji UChristina Newport, Ukubonisana kweNyuvesi yase-Auckland kanye ne-Akairo |
| 6 May 08: 15 - 09: 30 Ukuthunyelwa kwe-EU kwi-UN | Isihloko: Isayensi Yemingcele Yama-SDG: Ukuguqula Ucwaningo Oluphumelelayo Lube Yisenzo Somhlaba Wonke nge-GSDR 2027 Umcimbi oseceleni uhlelwe yi-European Union, i-European Research Council kanye ne-Joint Research Centre Ingxoxo izoqokomisa ukuthi izindlela zokuguqula ezisekelwe ekuqondeni kwesayensi, eziklanywe ngokubambisana nabathintekayo futhi zisekelwa yizimali ezihlanganisiwe, zingahumusha kanjani imigomo yomphakathi ibe amaphrojekthi angatshalwa imali, izidingo zokuzinza kwesikhathi eside zibe yizimpahla ezihambisana nezimali, kanye nezingozi ezikhona zibe yizingozi ezithengiswa ngentengo ephumelelayo futhi zabelwe. Abamele i-ISC: UProf. Robert Dijkgraaf, UMongameli okhethiwe we-International Science Council |
| 6 May 13: 15 - 14: 45 Igumbi Lengqungquthela D endlunkulu ye-UN | Isihloko: Emaphethelweni Amanzi: Ukuphakama Kwezinga Lolwandle, Ukuvikeleka Kwamanzi kanye Nezindlela Zokuphila EPacific Umcimbi ohlangene uhlelwe yi-International Science Council kanye ne-ISC Regional Focal Point for Asia and the Pacific, i-Permanent Mission of Australia to the UN kanye ne-Permanent Mission of Fiji to the UN. Lesi sigaba siveza amaqiniso abantu ngokukhuphuka kolwandle, sigxile kumazwi kanye nokuhlangenwe nakho kwePacific. Sisebenzisa isayensi yakamuva, sihlola ukuthi ukwanda kolwandle kusongela kanjani ukufinyelela emanzini ahlanzekile, ukuphepha kokudla, impilo kanye nokuhlanzeka emiphakathini yasePacific. Sizobonisa amathuluzi amasha, aholwa yiPacific kanye nezixazululo eziqhutshwa endaweni ukuze kulungiswe, kuqashwe futhi kwenziwe izinqumo. Okokugcina, sihlose ukuhlonza amathuba aqondile okubambisana kwamazwe ngamazwe, ukutshalwa kwezimali kanye nokuhambisana kwenqubomgomo ukuze kusekelwe ikusasa eliqinile lePacific. Abamele i-ISC: Robert Dijkgraaf, uMongameli okhethiwe, uMkhandlu Wezesayensi Yomhlaba Wonke kanye noNgqongqoshe Wezemfundo, Amasiko Nesayensi waseNetherlands wangaphambilini Awnesh Singh, Isikhungo Sekusasa Elisimeme (CSF), iNyuvesi yaseNingizimu Pacific, eFiji U-Eliala Fihaki, I-Kollective Konsult UChristina Newport, Ukubonisana kweNyuvesi yase-Auckland kanye ne-Akairo |
| 6 May 13: 15 - 14: 45 Igumbi Lengqungquthela C endlunkulu ye-UN | Isihloko: Ubunjiniyela bendawo eyakhiwe ngendlela eqhubekayo neqinile ngesikhathi soguquko kwezobuchwepheshe Umcimbi ohlangene we-Scientific and Technological Community Major Group (STC MG), ohlanganiswe yi-World Federation of Engineering Organizations (WFEO) kanye ne-International Science Council (ISC) Abamele i-ISC: UVanessa McBride, Umqondisi Wezesayensi, UMkhandlu Wezesayensi Womhlaba Wonke (ISC) |
| 6 May 15: 00 - 18: 00 Igumbi Lengqungquthela 4 endlunkulu ye-UN | Isihloko: Ukuguqula izinhlelo zamanzi ngobuchwepheshe besayensi kanye nokusungula izinto ezintsha Iseshini ephelele yeForamu ye-STI Lesi sigaba esinesihloko sizohlola ukuthi isayensi, ubuchwepheshe kanye nokusungula izinto ezintsha (STI) kungasheshisa kanjani intuthuko emanzini kanye nokuhlanzeka. Iphaneli 1 igxile ezintuthukweni zakamuva ze-STI ezisekela ukutholakala kwamanzi kanye nokuphathwa okusimeme (SDG 6), okuhambisana neNgqungquthela Yamanzi ye-UN ka-2026. Iphaneli 2 ihlola amathuba e-STI engqalasizinda yamanzi kanye nokulethwa kwezinsizakalo (SDGs 9 & 11). Abamele i-ISC: James Waddell, Isikhulu Sesayensi kanye Nesikhulu Sokuxhumana se-ISC eNew York |
| 7 May 15: 00 - 17: 15 Igumbi Lengqungquthela 4 (I-Plenary) | Isihloko: Ukwakha ikusasa lesayensi, ubuchwepheshe kanye nokusungula izinto ezintsha ukuze kube nentuthuko esimeme ngezikhathi zokungaqiniseki kanye noshintsho Iseshini ephelele yeForamu ye-STI Lesi sigaba esinesihloko sizocabangela indlela isayensi, ubuchwepheshe, kanye nokusungula izinto ezintsha (STI) okungasiza ngayo abenzi bezinqumo ukuthi balindele futhi baphendule ezingozini ezihlelekile zentuthuko esimeme esikhathini soshintsho olusheshayo. Izingxoxo zizobhekana nokuqinisa ukubona kusengaphambili, ukubusa, ukwethembana, ukuhlela ngokusebenzisa amamephu e-STI, kanye nokubambisana kwamazwe ngamazwe ukuze kuqondiswe ukusungula izinto ezintsha, okuhlanganisa nobuhlakani bokwenziwa, ekubhekaneni nokuqina, ukulingana, kanye nokusimama kuze kube ngu-2030 nangale kwalokho. Abamele i-ISC: Robert Dijkgraaf, uMongameli okhethiwe, uMkhandlu Wezesayensi Yomhlaba Wonke kanye noNgqongqoshe Wezemfundo, Amasiko Nesayensi waseNetherlands wangaphambilini |
Leli khasi libuyekezwa njalo ngaphambi kwengxoxo ye-STI. Ukuze uthole okwengeziwe ngokubandakanyeka kwe-ISC ezinqubweni zenqubomgomo yomhlaba wonke kanye nezinhlelo ezihlobene ne-UN, bheka i-website yethu ezinikele Isayensi yokwenza inqubomgomo esekelwe ebufakazini ikhasi, noma Xhumana nathi.
I-ISC izomelwa yi:
Isithombe ngu UTimo C. Dinger on Unsplash