Njengoba sifika emaphethelweni onyaka, sihlala sinolwazi lwakamuva ngendawo yesayensi evulekile ethuthukayo. Kulolu hlobo, u-Moumita Koley uthwebula imicimbi ebalulekile, amathuba, nokufunda kwenyanga edlule. Ngasikhathi sinye, u-Ismael Rafols uletha ukugxila kwethu engxenyeni ebalulekile kodwa evame ukunganakwa yesayensi evulekile - ekhuthaza imisebenzi eqinisa ukubandakanyeka kwezakhamizi.
Ukubona Isayensi Evulekile Njengokuhlangenwe nakho Okuhlangene: Iphupho lami le-Open Science elolwazi olugelezayo futhi olugeleza njengamanzi ehlathi eliluhlaza nezinhlobonhlobo zezinto eziphilayo: amanzi akuyo yonke indawo ehlathini, hhayi nje agelezayo emifudlaneni nasemifuleni kodwa futhi ngaphakathi kwezinkulungwane zezinhlobo zezilwane ezenza ihlathi. Uma ulandela lesi singathekiso, lokhu kusho ukuthi i-Open Science ayigcini nje ngokufinyelela olwazini lwesayensi yangaphandle kodwa imayelana nolwazi njengesipiliyoni esiphilayo nesihlangene: mayelana nezakhamuzi ezithatha isinqumo ngenkuthalo ukuthi yiluphi uhlobo lolwazi oludingekayo, ukubamba iqhaza ekudalweni kwalo, nokuzuza kulo. .
Mhlawumbe eminyakeni eyi-100 edlule, umuntu wayengathethelelwa ngokucabanga ukuthi ukufinyelela olwazini kunganele ukusekela intuthuko yomuntu. Kodwa emashumini eminyaka adlule, sifunde ukuthi ubuchwepheshe buvamise ukuphendula kuzidingo zabadali babo. Ngakho-ke, ukuze isayensi ibe nokusatshalaliswa okubanzi kwezinzuzo, kuyadingeka ukuba nethonya elibanzi lomphakathi kwisayensi - ukuthi yiziphi izindaba ezifundwayo nokuthi zifundwa kanjani futhi zihlolwe kanjani.
Yingakho iSincomo se-UNESCO Sesayensi Evulekile sibeke ngokusobala 'ukuzibandakanya kwabalingisi bomphakathi' kanye 'nengxoxo nezinye izinhlelo zolwazi' njengezinsika ze-Open Science. Isayensi evulekile yesikhashana ayanele ukugqugquzela ukusatshalaliswa okulinganayo kwezinzuzo zenqubekelaphambili yesayensi.
Okushiwo lokhu kuqondwa okubanzi kwe-Open Science yisidingo sokulinganisa kabusha izinhlelo zenqubomgomo kanye nokutshalwa kwezimali ku-Open Science kusukela ekugxilweni kwamanje emiphumeleni (isb., ukushicilelwa kwe-Open Access) nengqalasizinda ekusekeleni imisebenzi eseduze nezakhamizi. Lokhu kungase kuhlanganise, isibonelo, imisebenzi efana nokubamba iqhaza kwababambe iqhaza ekubekeni kuqala izinto ezithinta imvelo, ukuzibandakanya kwesiguli ocwaningweni lwezempilo, noma ukushintshana ngolwazi lwendabuko ekuphathweni kwamahlathi. Kungalezi zingxoxo nababambe iqhaza abahlukahlukene lapho isayensi ingase ifeze izifiso nezidingo zobuningi besintu.
Izindaba ezinkulu ku-Open Science
Ongqongqoshe Besayensi Be-G7 Babeka Eqhulwini Isayensi Evulekile
- ONgqongqoshe Besayensi Nobuchwepheshe be-G7 bahlangana e-Japan kusukela mhla ziyi-12 kuya ziyi-14 kuNhlaba wezi-2023. Isimemezelo esihlanganyelwe somhlangano sagqamisa ukubaluleka kwe-Open Science, sigcizelela izinto ezintathu ezibalulekile ezibalulekile: ukuthuthukiswa kwengqalasizinda yesayensi evulekile, ukuguqula izindlela zokuhlola ucwaningo, kanye nokwenza ucwaningo ngocwaningo ukuze lulolonge. izinqubomgomo zesayensi ezisekelwe ebufakazini. Ezinye izindaba ezihlobene ezivezwe ku-ajenda ye-G7 inkululeko yezemfundo, ukubandakanywa, ukuvikelwa kocwaningo, ubuqotho besayensi, nokusebenzisana namazwe ngamazwe.
UMkhandlu Ucela Ukufinyelela Okuvulekile kanye Nezinguquko Ezenzweni Zokushicilela Zezifundo
- UMkhandlu we-European Union wamukele iziphetho 'ngokushicilela kwezazi okusezingeni eliphezulu, okusobala, okuvulekile, okuthembekile nokulinganayo,' okugcizelela isidingo sokushicilela okungenzi nzuzo, ukufinyelela okuvulekile, kanye nemodeli yokushicilela enefomethi eningi azikho izindleko zababhali noma abafundi. Ukwengeza, ikhuthaze izinqubomgomo zikazwelonke zokufinyelela okuvulekile kanye nezinhlelo zokusekela ezifana ne-Open Research Europe kanye nokusetshenziswa kwesofthiwe yomthombo ovulekile. Igqamise isidingo sokuqeqesha abacwaningi kumakhono okubuyekezwa kontanga namalungelo empahla yobuhlakani.
Ukutshala imali ku-Open Infrastructure uthola u-$1M kusuka ku-Mellon Foundation ukukala ama-COI
- Tshala imali ku-Open Infrastructure uthole isibonelelo sika-$1M ku- Mellon Foundation ukwakha Ikhathalogi Yamasevisi Wengqalasizinda Evulekile (Ama-COI) futhi uhlole amamodeli abalulekile ukuze kugcinwe ingqalasizinda evulekile. Lesi sibonelelo sizokweseka ukuthuthukiswa okuqhubekayo kanye nokukhiqizwa kwama-COI kanye nokuhlolwa kwamamodeli namasu abalulekile okwandisa iqoqo labatshalizimali kwingqalasizinda evulekile.
Ingqungquthela Yesayensi YaseYurophu Yesayensi Evulekile: Imibono kanye Namaphuzu Avelele
- Isayensi yaseYurophu isingathe ingqungquthela yezinsuku ezimbili yesayensi evulekile ngo-Okthoba 2022 eBrussels, eBelgium, naku-inthanethi. Lo mcimbi uhlanganise ndawonye ababambiqhaza abacishe babe ngu-600, okuhlanganisa nezikhulumi ezingochwepheshe ezingama-36, ukuze kuxoxwe ngesayensi evulekile neqhaza layo e-Europe kanye nesimo socwaningo somhlaba wonke. Ingqungquthela yagqamisa ukubaluleka kwe-Open Science, kuyilapho ukuqaliswa okungalingani kwezinhlelo zesayensi evulekile kwavela njengento eyinhloko ekhathazayo.
I-EU ukuze Isekele Ukufinyelela Okuvulekile ngaphandle Kwezimali Zombhali
- I-European Union (EU) ithathe isinyathelo esibalulekile ekwenzeni ukufinyelela okuvulekile kuma-athikili wejenali kusuka ocwaningweni oluxhaswe ngumphakathi njengento evamile. Kokusalungiswa kwakamuva, i-EU ivumile okwesikhashana ukusekela amamodeli angenzi nzuzo okushicilela angakhokhisi ababhali noma yiziphi izimali. UMkhandlu wohulumeni bamazwe angamalungu e-EU uzokwamukela lesi sikhundla ngokuhamba kwesikhathi ngoMeyi, kulandela isivumelwano sobuchwepheshe. Lesi sinqumo sinamandla okuba nomthelela omkhulu ekushicilelweni kwezazi zezentengiselwano, njengoba sikhuthaza abacwaningi ukuthi basebenzise amanye amamodeli okushicilela futhi bagweme noma yikuphi ukubambezeleka okubangelwa ukuvinjelwa.
Isikhwama Sikazwelonke Sesayensi Evulekile YaseFrance (i-FNSO) Siqinisekisa Ukuzibophezela Kungqalasizinda Yesayensi Evulekile Yomhlaba Wonke
Iminyaka Eyisithupha Yocwaningo Oluvulekile Lwe-Wellcome: Ukuba Khona Okuqinile Ekushicileleni Okuvulekile
- I-Wellcome Open Research igubhe ingqopha-mlando yeminyaka eyisithupha njengenkundla evelele esekela abacwaningi abaxhaswe yi-Wellcome emisebenzini yokushicilela esobala nevulekile. Inkundla ibone ukukhula okuphawulekayo, ngokukhuphuka kwamaphepha ashicilelwe kusukela ku-121 ngo-2017 kuya ku-363 ngo-2021 kanye no-315 ngo-2022. Lo mkhuba ubonisa ukuqashelwa okwandayo emhlabeni wonke nokwamukelwa kokushicilelwa okufinyelela okuvulekile, okuboniswa ukwenyuka okukhulu kwegolide ngama-81%. ama-athikili okufinyelela okuvulekile emhlabeni wonke phakathi kuka-2017 no-2022.
Amanyuvesi ase-UK Asayinda Idili Yeminyaka Emithathu Yokufinyelela Evulekile ne-Springer Nature
- Amanyuvesi ase-UK asayine isivumelwano esisha seminyaka emithathu neSpringer Nature seziqu ezingaphezu kuka-2,500 XNUMX, eholwa ngu. Jisc. Isivumelwano, esihlanganisa iMvelo, kanye namajenali ocwaningo Lwezendalo, sizosiza ukunciphisa izindleko futhi sisheshise ukufinyelela okuvulekile ngokushesha. Isivumelwano sihlangana ne izidingo yabacwaningi nezikhungo zabo ukuze bahambisane nemiyalelo yokufinyelela evulekile yabaxhasi bocwaningo futhi bonge izindleko. Nokho, izindleko eziphezulu nokungafihli lutho okulinganiselwe ezinkokhelweni zokucubungula i-athikili ye-Springer Nature kuphakamise ukukhathazeka phakathi kwababambe iqhaza.
Imikhuba Edukisayo Yokubambisana Ikhulisa Izikhundla Zamanyuvesi aseSaudi, Kwembula Umbiko Wocwaningo
- Umbiko wakamuva ka I-SIRIS Academic wembula ukuthambekela okuphathelene phakathi kwabacwaningi abacashunwe kakhulu (ama-HCR) abashintshe izinhlangano zabo eziyinhloko zaba amanyuvesi aseSaudi ukuze bathuthukise amazinga abo omhlaba. Naphezu kokuba abacwaningi abayizivakashi noma ozakwethu abenza ucwaningo, lawa ma-HCR afake kuhlu amanyuvesi ase-Saudi njengenhlangano yawo eyinhloko, okuholela ekumeni okukhuphukayo kumazinga enyuvesi acabangela imithelela yokucaphuna yabacwaningi. Lo mbiko ugqamisa isidingo sokwanda kokucutshungulwa kanye nobuqotho ekuhloleni izikhungo zocwaningo futhi unxusa ukuthi kubuyekezwe ukuthembela kumazinga ukuze kuhlolwe ukusebenza kwesikhungo.
Inkantolo Yase-Dutch Isekela Ukuhoxiswa Kwenyuvesi Kwe-Ph.D. Iziqu Ecaleni Lokungaziphathi Kahle
- Inkantolo yakamuva yaseDutch ebusa uye wasekela i-Wageningen University's isinqumo ukuhoxisa i-Ph.D. idigri endaweni yokukhohlisa idatha. Leli cala lalihilela umfundi okwatholwa abacwaningi akanye nabo bengenakukwazi ukukhiqizwa kabusha. Isinqumo senkantolo sigqamisa igunya lenyuvesi lokuhoxisa iziqu ngenxa yokungaziphathi kahle, nokubeka isibonelo emacaleni afanayo esikhathini esizayo. Ekuthuthukisweni okufanayo, inyuvesi yaseJapan inqume ukwenza kanjalo ahoxise iziqu zobudokotela yomfundi wangaphambili okutholakale ukuthi uzibandakanye ekukhohlakaleni kwezithombe negrafu encwadini kanye namaphepha amabili ashicilelwe.
Ikhomishini YaseCanada Ye-UNESCO Imemezela Ukuqokwa KoSihlalo Wokuqala We-UNESCO Kwesayensi Evulekile
- UVincent Larivière uqokwe ngowokuqala Usihlalo we-UNESCO ku-Open Science yiKhomishini yaseCanada ye-UNESCO. Ucwaningo lukaSihlalo, olwenziwa ngokubambisana nabalingani bamazwe ngamazwe, luzogxila ekuthuthukiseni ukuqonda kwesayensi evulekile kanye nomthelela wayo ekusabalaliseni ulwazi lwesayensi.
I-WHO Yembula I-Revolutionary Open-Access Health Data Platform: Ukuvala Izikhala Zedatha Yezempilo Yomhlaba Wonke
- Ukuze ibhuloho idatha yezempilo yomhlaba wonke izikhala, Inhlangano Yezempilo Yomhlaba (i-WHO) yethule inkundla yedijithali eguquguqukayo, idatha.who.int. Le nkundla ehlanganisa konke inikeza ukufinyelela okuvulekile kuma-WHO idatha yezempilo, ithuthukisa ukubonakala nokusebenziseka ngokuboniswa okusha nemethadatha. Ingosi iklanyelwe ukusebenza njengomthombo wokugcina wedatha yezempilo yomphakathi, efaka idatha ngazo zonke izilimi eziyisithupha ezisemthethweni ze-UN, ngokulandela izinkambiso zokufometha kwendawo, nokubeka phambili ukufinyeleleka kwabasebenzisi, okuhlanganisa nalabo abanokukhubazeka kokubuka, kwezimoto, kanye nokwengqondo.
Vula imicimbi yeSayensi namathuba
- Register ukujoyina Iseshini yokulalela ye-White House "Evulekile Amathuba Esayensi Okuqeqeshwa Nokwakha Amandla: Imibono Evela Kumcwaningi Wemisebenzi Yasekuqaleni" -Ukweseka Umphakathi 12 June 2023 ngo 13:00 ET.
- I-European Network for Catalysing Open Resources in Education (ENCORE+) uhlela a umcimbi ongokoqobo enesihloko esithi “OER as A Catalyst for Innovation in Higher Education” on 15 June 2023 ngo-14:00 CEST. Register.
- I-CRAFT-OA uyahlela a webinar ngokubambisana namanye amaphrojekthi amabili axhaswe yi-HORIZON Europe: DIAMAS futhi PALOMERA on 20 June 2023 ngo-13:00 CEST. Ababambiqhaza bazoba nethuba lokuzibandakanya namaphrojekthi amathathu kanye nombono wabo wokushicilela okuvulekile okuqhutshwa umphakathi. Bhalisa.
- The I-OSSci I-Reproducible Science Interest Group izokwethulwa June. Leli qembu lesithakazelo lizokwabelana ngezinsiza, lihlonze amaphuzu obuhlungu, futhi lithuthukise futhi lisebenzise izixazululo ezingenzeka ndawonye. Unentshisekelo? Thumela i- Isicelo se-OSSci Interest Group ifomu.
- ISimposium yokuqala ye-IEEE yeSayensi Yomthombo Ovulekile (OSS) -6 Julayi 2023 e-Chicago, IL (njengengxenye Yezinsizakalo ze-IEEE)– izobonisa umthelela wobuchwepheshe bomthombo ovulekile ekuthuthukisweni kwesayensi. Ukuthunyelwa manje sekuvulekele Imiklomelo yokuqala ye-IEEE OSS kanye ne-OSS Expo.
- Emgubheni woNyaka wezi-2023 weSayensi Evulekile, NASA futhi CERN baphethe umcimbi onesihloko esithi “Ukusheshisa Ukwamukelwa Kwesayensi Evulekile”Kusuka I-10-14 Julayi 2023 e-CERN eGeneva, eSwitzerland. Faka isicelo ngokubamba iqhaza okukude
- Ingqungquthela Yamazwe Ngamazwe Yama-27 Yezinkomba Zesayensi, Ubuchwepheshe Nezinto Ezintsha (STI 2023) izobanjwa 27-29 September 2023 eLeiden. I-CWTS izohlela ingqungquthela ngokubambisana naba ENID imodi ye-hybrid. Uhlelo lwango-2023 lugxile ekuthuthukiseni izinqubo zokuhlola izifundiswa ngenxa yoshintsho lwamasiko.
- The I-Global Summit on Diamond Open Access kuzokwenzeka kusuka zingama-23 kuya zingama-27 kuMfumfu wezi-2023 e-Toluca (Mexico) futhi ihlelwe ngokuhlanganyela i-Redalyc, i-UAEMéx, i-AmeliCA, i-UNESCO, i-CLACSO, i-UÓR, i-ANR, i-cOAlition S, i-OPERAS ne-Science Europe. Register.
- I-Information and Library Network Centre, e-Gandhinagar, e-Gujarat, e-India, ihlela umhlangano wama-26 wamaZwe ngamaZwe we-Electronic Theses and Dissertations, I-ETD 2023, phakathi Okthoba 26-28 2023. Hambisa iziphakamiso zakho zamaphepha.
Amathuba emisebenzi
I-Open Science yethu ephezulu eyishumi iyafundwa
- Kusukela ku-Declaration to Global Initiative: ishumi leminyaka le-DORA
- Ucwaningo Lwesayensi luyawohloka
- I-OA's Teeering House of Cards
- Ingabe Isayensi Iphuza Kakhulu Ukushintsha Umhlaba?
- Ukuhaha Kakhulu': I-Mass Walkout ku-Global Science Journal Over 'Unethical' Fees
- Idatha Enezimiso: UBA KANJANI OKWENZAKALELAYO, nokuthi Kungani Kufanele UNAKEKELE
- Isayensi Evulekile: Umhlahlandlela Osebenzayo Wabacwaningi Basebancane
- I-Smart Alone, I-Brilliant Together
- (Akuyona-)Ngenzuzo Ocwaningweni
- Ukudweba Imigqa Yokuweqa: Indlela Abashicileli Abahamba Ngayo Ngalé Kwezimiso Ezimisiwe
Image by Solen Feyissa on Unsplash.